Фразеологизмдер картасы
Казахские фразеологизмы и их эквиваленты на шести языках.
Фразеологизм № 1417
«ата-бабасына»
адамның немесе бүкіл бір халықтың арғы тегін, өткен ұрпақтарын, бұрын өмір сүрген аталарын білдіретін ұғым
ENG
his ancestors
TUR
ata-babasına
OZB
ota-bobasiga
UIG
ئاتا-بوۋىلىرىغا تارتقان
AZE
atası və babasına
Фразеологизм № 1418
«жерік»
қандай да бір тағамды, ерекше дәмді немесе иісті өте қатты қалауы
ENG
among the people / in oral tradition
TUR
aşerdiğini
OZB
yerik
UIG
سەزىك
AZE
hamilə
Фразеологизм № 1419
«сәлемімді»
амандасқанымды
ENG
my greeting
TUR
selamımı
OZB
salomimni
UIG
سالىمىمنىمۇ
AZE
salamımı
Фразеологизм № 1420
«рудан»
бір атадан тараған, қаны бір, туыстық байланысы бар адамдардың қауымдастығынан
ENG
from our clan
TUR
boydan
OZB
urug‘dan
UIG
ئەۋلادىمىزدىن
AZE
boydan
Фразеологизм № 1421
«би»
дәстүрлі қазақ қоғамында ел билеген, дау-жанжалдарды әдеттік құқық негізінде шешкен шешен, әрі әділ төреші, беделді тұлға.
ENG
judge
TUR
bey
OZB
bi
UIG
بىي
AZE
bəy
Фразеологизм № 1422
«қалың бурыл сақал»
орта жастан асқан ер адамның ақ пен қара аралас (сұрғылт тартқан) қалың әрі ұзын сақалын сипаттауға арналған теңеу.
ENG
thick gray beard
TUR
gür, kırlaşmış sakallı
OZB
qalin qo‘ng‘ir soqoli
UIG
قېلىن بۇرۇل ساقال كۆكرىكىنى يېپىپ تۇرغان دېۋىدەك ئېگىز بويلۇق بوۋاي
AZE
ağarmış saqqalı
Фразеологизм № 1423
«лақап»
аңыз
ENG
saying
TUR
adı
OZB
rivoyat
UIG
گەپ
AZE
adı
Фразеологизм № 1424
«Әулиеата оязына»
қазіргі Жамбыл облысының орталығы болып табылатын Тараз қаласының бұрынғы атауы
ENG
Aulieata district
TUR
Avliyeata iline
OZB
Auliyeata uezdida
UIG
ئەۋلىيە ئاتا ئويازىغا
AZE
Aulyiata vilayətinə
Фразеологизм № 1425
«қонысы»
адамдардың тұрақты немесе уақытша тұруына, мал бағуына қолайлы, тіршілік етуге бейімделген жер немесе елді мекені
ENG
settlement
TUR
otururdu
UIG
ماكانى
AZE
yaşayırdı
Фразеологизм № 1426
«жесір»
күйеуі қайтыс болған әйел
ENG
widowed
TUR
dul
OZB
beva
UIG
يولدىشىدىن ئەتىگەن ئايرىلىپ
AZE
dul
Фразеологизм № 1427
«таң сәріде»
күн шығар алдындағы, айнала әлі тас қараңғы емес, бірақ жарық та түсе қоймаған, бозарып таң ата бастаған өте ерте уақыт
ENG
dawn
TUR
tan ağarmadan
OZB
tong sahard
UIG
تاڭ سەھەردە
AZE
tan ağarmamışdan
Фразеологизм № 1428
«самауырын»
шай қайнатуға арналған, ішіне түтік орнатылған және суды көмірмен, отынмен немесе электр қуатымен ысытатын дәстүрлі металл ыдыс.
ENG
samovar
TUR
semaveri
OZB
samovar
UIG
ساموۋارنى
AZE
semaveri
Фразеологизм № 1429
«оразасын ашпастан »
таңғы асын ішпес бұрын деген мағынаны береді
ENG
before even breaking his fast
TUR
Daha kahvaltısını bile yapmadan
OZB
ro‘zasini ochmasdan turib
UIG
روزىسىنى ئاچماي
AZE
Səhər yeməyi yemədən
Фразеологизм № 1430
«биеке»
қазақ тіліндегі құрмет белгісі ретінде қолданылатын, «Би аға» сөздерінің бірігуінен жасалған қаратпа сөз
ENG
judge
TUR
Bey ağa
OZB
biaka
UIG
بىي ئاكا
AZE
Bəy ağa
Фразеологизм № 1431
«күйеулеріңіз»
Әйелдің ері, жұбайы
ENG
judge
TUR
akrabanız sayılır
OZB
kuyovlaringiz
UIG
كۈيوغۇللىرىڭلار
AZE
qohumunuz
Фразеологизм № 1432
«Көген көз»
кішкентай, шиеттей
ENG
-
TUR
Körpecik
OZB
ko'p bolali
UIG
كىچىك
AZE
Körpəcik
Фразеологизм № 1433
«кәриясы»
Көрген-білгені мол жасамыс адамы
ENG
the elder
TUR
büyüğü
OZB
keksasi
UIG
ئاقساقىلى
AZE
böyük oğlu
Фразеологизм № 1434
«келінінің»
үйленген ұлдың жары, яғни әулетке жаңадан қосылған, тұрмысқа шыққан жас әйел.
ENG
his daughter-in
TUR
gelinin
OZB
kelinining
UIG
كېلىنىنىڭ
AZE
gəlinin
Фразеологизм № 1435
«сақал»
ер адамның иегі мен бетіне шығатын түк
TUR
sakallı
OZB
soqolli
UIG
ساقاللىق
AZE
saqqallı
Фразеологизм № 1436
«Ассалаумағалейкум»
араб тілінен аударғанда «Сізге Алланың тыныштығы (бейбітшілігі) болсын» деген терең мағынаны береді
ENG
Peace be upon you
TUR
Esselamu aleyküm
OZB
Assalomu alaykum
UIG
ئەسسالامۇ ئەلەيكۈم
AZE
Əssalamu aleyküm
Фразеологизм № 1437
«сәлем беріпті»
бір адамның екінші бір адамға амандасқанын білдіреді
ENG
greeted
TUR
selam verir
OZB
salom beribdi
UIG
سالام بېرىپتۇ
AZE
salam verir
Фразеологизм № 1438
«Қатынды еркелет, ол сенің жұбайың, балаңды еркелет, ол сенің ұрпағың»
отбасындағы мейірімділік пен сүйіспеншіліктің маңыздылығын көрсететін нақыл сөз
ENG
Cherish your wife–she is your companion. Cherish your child–he is your future
TUR
Kadını sev, çünkü o senin eşindir; çocuğunu sev, çünkü o senin soyundur
OZB
Xotinni erkalat - u sening jufting, bolani erkalat - u sening avloding
UIG
ئايالنى ئەركىلەت، ئۇ سېنىڭ يارىڭ، بالاڭنى ئەركىلەت، ئۇ سېنىڭ ئەۋلادىڭ.
AZE
Qadını sev, çünki o sənin həyat yoldaşındır; uşağını sev, çünki o sənin soyundandır
Фразеологизм № 1439
«Қатынды ұстай білмесең, үйленіп нең бар, балаңды тәрбиелей білмесең, оны таптырып нең бар»
отбасын құру мен бала өсіру ісіне жеңіл-желпі қарауға болмайтынын, оған үлкен жауапкершілік пен кемелдікті талап ететінін ескертетін халықтық пәлсапа.
ENG
If you cannot respect your wife, why did you marry her? If you cannot raise your child, why did you have him?
TUR
Kadını idare edemeyeceksen ne diye evlendin? Çocuğunu terbiye edemeyeceksen ne diye dünyaya getirdin?
OZB
Xotinni boshqara bilmasang, uylanib nima qilasan, bolani tarbiyalay olmasang, uni tug‘dirib nima qilasan
UIG
ئايالنى تۇتالمىساڭ، ئۆيلىنىپ نىمە ئىشىڭ بار؟ بالىنى تەربىيىلەل– مىسەڭ، ئۇنى دۇنياغا ئەكىلىپ نىمەڭ بار؟
AZE
Qadını sözlə nəzarət edə bilmirsənsə, haradan evləndirdin onu? Uşağını tərbiyə edə bilmirsənsə, nə üçün dünyaya gətirdin?
Фразеологизм № 1440
«Әйелді сөзбен жықпай, таяқпен жығу – әр жаман еркектің қолынан келеді»
ер азаматтың нағыз күші мен деңгейі оның бұлшық етінде емес, ақылында, сабырында және сөз мәдениетінде екенін білдіретін терең мағыналы сөз
ENG
To defeat a woman with fists instead of words–any wretched man is capable of that
TUR
Kadını sözle yıkmayıp, dayakla yıkmak her kötü erkeğin elinden gelir
OZB
Ayolni so‘z bilan yengib bo‘lmay, tayoq bilan urish har bir yomon erkakning qo‘lidan keladigan ish
UIG
ئايالنى سۆز بىلەن ئەمەس، تاياق بىلەن يىقىتىش – ھەر يامان قولدىن كېلىدۇ
AZE
Qadını sözlə təsir etmək yerinə döyərək dəyişdirmək hər pis kişinin əlindən gəlir