Корпустан іздеу

Дайыр соншалық сөзуар жігіт емес еді. Содан ба? Әлде көргені көп болғасын неден бастарын білмеді ме? Аз күмілжіп отырды.

Dayir was not the most talkative of men. Was it that? Or perhaps he had seen too much and could not decide where to begin? He sat for a moment, hesitant.

Dayir unchalik sergap yigit emas edi. Shundanmi? Yoki ko‘p narsani ko‘rganlari uchun nimadan boshlashni bilmadilarmi? U biroz ikkilanib o‘tdi.

Dayır konuşkan biri sayılmazdı. Belki bu yüzden... Belki de çok şey görüp yaşadığından, nereden başlayacağını bilemedi. Bir an sustu, tereddüt etti.

دايىر شۇنچە سۆزمەن يىگىت ئەمەس ئىدى. شۇ سەۋەبلىكمۇ؟ ياكى <FR/>كۆرگەن–بىلگەنلىرى كۆپ بولغاچقا، نېمىدىن باشلاشنى بىلمەي قالدىمۇ؟ بىر ئاز ئويلىنىپ، ئىككىلىنىپ ئولتاردى.

Dayır danışan (çox danışan) biri sayılmazdı. Bəlkə bu səbəbdən... Bəlkə də çox şey görüb yaşadığından, haradan başlayacağını bilmədi. Bir an susdu, tərəddüd etdi.

– Сөйле! Сөз тыңдағалы келдік. «Мәскеу даңқы жер жарады. Не көрдің?»

— Speak! We’ve come to hear your words. “Moscow’s fame shakes the earth. What did you see?”

- Gapir! Biz nutqni tinglash uchun keldik. «Moskvaning shon-shuhrati yerni yoradi. Nimani ko‘rding?»

“Haydi, konuş!” dediler. “Sözünü dinlemeye geldik. Moskova’nın şöhreti gökleri delmiş diyorlar. Sen neler gördün?”

گەپ قىل! بىز گەپ ئاڭلاش ئۈچۈن كەلدۇق. «موسكوۋانىڭ <FR/>داڭقى يەرنى يىرىپتۇ. نېمىنى كۆردۈڭ؟».

“Haydı, danış!” dedilər. “Sözünü dinləməyə gəlmişik. Moskvanın şöhrəti göyləri deşib deyirlər. Sən nələr gördün?”

– Мәскеу бар ғой,– деп бастады ол,– түнде осы айлы түннен жарық. Анау табақтай айдан көлемі үлкен, онда кем болса мың шам бар шығар. Ұсақ шамдарымен салыстырғанда көктің жұлдызының жиілігі сөз емес.

Dayir looked around. Men and boys, women and children, faces glowing like stars, all eyes fixed on him. — Moscow, he began, is brighter at night than this moonlit steppe. That moon up there is but a dish, yet the city outshines it with a thousand lamps, perhaps more. Compared to them, the stars in the sky are nothing.

- Moskva bor-ku, - deb gap boshladi u, - tunlar shu oyli tunlardan yorug‘roq. Anavi likopcha oydan kattaroq, unda kamida mingta chiroq bor. Kichkina chiroqlar bilan solishtirganda, osmon yulduzining chastotasi so‘zsiz.

“Moskova var ya,” diye söze başladı, “bu aydınlık ay gecesinden bile parlak. Şu gökteki aydan bile daha büyük, ama en az bin tane lamba yanıyor gibidir. Küçük ışıklarla karşılaştırıldığında, gökteki yıldızların sıklığı laf bile olamaz!”

موسكوۋا بارغۇ، – دەپ باشلىدى ئۇ، – تۈندە بۇ ئايىدىن تۈندىنمۇ يارقىن. ئەۋۇ تاۋاقتەك ئايىدىنمۇ كۆلەمى چوڭ، ئۇ يەردە ئاز دېگەندە مىڭ چىراغ بولار. كىچىك چىراغلىرى بىلەن سېلىشتۇرغاندا ئاسمان يۇلتۇزلارنىڭ زىچلىقى گەپ ئەمەس.

“Moskva var ha,” deyə söhbətə başladı, “bu aydın gecədən belə parlaqdır. O göydəki aydan belə daha böyük, amma ən az min dənə lampa yanır kimidir. Kiçik işıqlarla müqayisə edildikdə, göydəki ulduzların sıxlığı söz belə ola bilməz!”

– Япырай, не дейді?

— Heavens! What is he saying?

- Voy, nima deyapti?

“Vay canına, ne diyor bu?”

– ھەي، نېمە دەيدۇ بۇ؟

“Vay canına, nə deyir bu?” dedi biri heyrətlə.

– Ал, енді үйлерінің, биіктігі бар ғой, Бүркеудің биік бес қарағайын біріне бірін жалғаса, содан асып түсер.

— And their houses taller than tall. If you stacked the five tallest pines of Burkeu one upon another, their roofs would still rise higher.

- Endi ularning uylarining balandligi ham bor-da, Burkeudagi baland besh qarag‘ayni bir-biriga ulab qo‘ysa, shundan ham oshib ketadi.

“Şimdi bir de evlerinin yüksekliğini dinleyin,” dedi Dayır. “Hani şu Bürkeu’daki uzun beş karaçam ağacını üst üste koysanız, o evlerin yüksekliğini ancak geçer!”

– ئەندى ئۆيلىرىنىڭ ئېگىزلىگىچۇ. بۈركەۋدىكى بەش قارىغاينى بىر–بىرى بىلەن ئۇلاشتۇرساڭ، شۇنىڭدىن ئېشىپ كېتىدۇ.

“İndi bir də evlərinin hündürlüyünü dinləyin,” dedi Dayır. “Elə bil ki, o Bürkeu-dakı uzun beş qara şam ağacını üst-üstə qoysanız, o evlərin hündürlüyünü ancaq keçər!”

– Міне, саған, керемет!

— Well, isn’t that a wonder!

- Mana senga, ajoyib!

“Vay be, bu da bir şeymiş!”

– مە، ساڭا، ھەيرانلىق!

“Vay be, bu da bir şey imiş!”

– Машина дегенің бар ғой, дәл, таңертең ауылдан қаптап өріске жөнелген малдай.

— And the machines like herds of cattle pouring out to pasture in the morning, endless and uncountable.

- Mashina degani, xuddi ertalab qishloqdan yaylovga chiqqan molga o‘xshaydi.

“Arabalar mı diyorsunuz? Sabah köyden meraya sürülen hayvanlar gibi”

ماشىنا دېگەن بارغۇ، دەل، سەھەردە يېزىدىن قاپلاپ يايلاققا كېتىۋاتقان مالدەك.

“Avtomobillər mi deyirsiniz? Səhər kənddən örüşə sürülən heyvanlar kimi, ard-arası kəsilmir.”

– Сөйлес сен!..

— Go on, tell us more!

- Gapir endi sen!..

“Konuş, konuş, anlat hele!”

گەپ قىلىۋەر!...

“Danış, danış, nə isə de görək!”

– Тіпті, оның қай қызығын айтып тауысайын. Жер астынан жүргізіп қойған пойызын көргенде, ертегіде айтылатын жер астының алтын сарайлары есіме түспесі бар ма?

— How can I finish telling all its marvels? When I saw the trains running beneath the earth, it brought to mind the golden palaces of the underworld from the old tales.

- Uning qiziqlarini aytib ham ado qilib bo‘lmaydi. Yer osti poyezdini ko‘rganimda, ertaklardagi oltin saroylar esimga tushmaydimi?

“Daha neler var! Yer altına döşedikleri tren hattını gördüğümde, masallardaki yer altı altın sarayları geldi aklıma!”

ھەتتا، ئۇنىڭ قايسى ھەزىلىنى <FR/>ئېيتىپ تۈگىتەلمەيمەن. يەر ئاستىدا يۈرگۈزۈلىۋاتقان پويىزنى كۆرگۈنىمدە، چۆچەكتە ئېيتىلىدىغان يەر ئاستىنىڭ ئالتۇن سارايلىرى ئېسىمغا چۈشتى.

“Daha nələr var! Yer altına çəkdikləri qatar xəttini (metrosunu) gördüyümdə, nağıllardakı yeraltı qızıl sarayları yadıma düşdü!”

– Е, енді қайтуші еді, сөйтпей!..

— And what else could it be! Indeed, indeed…

– Eh, endi qaytadi deb o‘yladim-ku, lekin unday bo‘lmadi!..

“E, başka ne olacaktı, öyle olmasın da ne olsun!”

– ھە، باشقا قانداق بولار ئىدى، شۇنداق بولماي!

“E, başqa nə olacaqdı, elə olmasın da nə olsun!”

– Мен сендерге көрмедегі тамашаларды айтайын: 1463 кило салмағы бар бұқа көрдім. 1225 кило шығатын жылқы көрдім. Биіктігі екі жарым метр кендірдің сабағын көрдім, 49 кило шығатын асқабақ көрдім, бір сепкені он бес жыл ұдайымен өсетін бидай көрдім, тебінгіден жалпақ темекі көрдім, күректен жалпақ күнбағыс көрдім, саласы сала қарыс жүн көрдім, тағы не көрдім...

— I’ll tell you about the wonders of the exhibition: I saw a bull weighing 1,463 kilos. A horse at 1,225 kilos. Hemp stalks taller than two men, two and a half meters high. A pumpkin weighing 49 kilos. Wheat that once sown would yield for fifteen years straight. Tobacco leaves broader than a saddle flap. Sunflowers wider than a spade. Wool locks a hand’s length thick. And what else, what else did I see…

- Men sizlarga ko‘rgazmadagi ajoyib narsalarni aytib beraman: 1463 kilo vazni bor buqani ko‘rdim. 1225 kilo keladigan otni ko‘rdim. Balandligi ikki yarim metr bo‘lgan kanopning poyasini ko‘rdim, 49 kilo keladigan qovoqni ko‘rdim, bir ekish bilan o‘n besh yil davomida o‘sadigan bug‘doyni ko‘rdim, uzangidan keng tamakini ko‘rdim, kurakdan keng kungaboqarni ko‘rdim, tolasi bir qarich keladigan junni ko‘rdim, yana nimalarni ko‘rdim...

“Ben size sergide gördüğüm harikaları anlatayım,” dedi Dayır. “Tam 1463 kilo gelen bir boğa gördüm. 1225 kiloluk bir at gördüm. Boyu iki buçuk metreyi bulan kenevir sapı gördüm. 49 kiloluk bir balkabak gördüm. Bir kez ekildi mi tam on beş yıl üst üste ürün veren buğday gördüm. Tebingi’den geniş yapraklı tütün gördüm. Kürekten büyük ayçiçeği gördüm. Parmak kalınlığında lif lif yün gördüm... Daha neler gördüm bir bilseniz!”

سىلەرگە كۆرمىدىكە كۆرگەن ھەيرانلىقلارىمنى ئېيتاي: 1463 كىلو كېلىدىغان ئۆكۈزنى كۆردۈم. 1225 كىلو كېلىدىغان ئاتنى كۆردۈم. ئېگىزلىكى ئىككى يېرىم مېتر كېلىدىغان <MS/>كەندىرنىڭ غولىنى كۆردۈم. 49 كىلو چىقىدىغان كاۋىنى كۆردۈم. بىر سەپكەندە ئون بەش يىل ئۇددا ئۆسۈپ تۇرىدىغان بۇغداينى كۆردۈم. تاپاندىنمۇ كەڭ چېكملكنى(تاماكىنى) كۆردۈم. گۈجەكتىن كەڭ ئاپتاپپېلەز كۆردۈم. تارماق-تارماق ئالېقاندەك يۇڭنى كۆردۈم. يەنە نېمىنى كۆردۈم...

“Mən sizə sərgidə gördüyüm möcüzələri danışım,” dedi Dayır. “Tam 1463 kilo gələn bir öküz gördüm. 1225 kiloluq bir at gördüm. Boyu iki metr yarımı aşan kənaf sapı (çətənə gövdəsi) gördüm. 49 kiloluq bir balqabaq gördüm. Bir dəfə əkildimi, tam on beş il ardıcıl məhsul verən buğda gördüm. Yandaxdan geniş yarpaqlı tütün gördüm. Kürəkdən böyük günəbaxan gördüm. Barmaq qalınlığında lif-lif yun gördüm... Daha nələr gördüm bir bilsəniz!”

Дайырдың басында көрмеде көргендері сапырылысып кетті. Ойы солардың арасынан малтығып шыға алмағасын, ол кеудесін кере дем алып, басын көтеріп жоғары қарады.

Dayir’s mind was spinning with the flood of things he had witnessed. He could not disentangle them. Drawing a deep breath, he lifted his head and looked upward.

Dayirning boshida ko‘rgazmada ko‘rganlari aralash-quralash bo‘lib ketdi. Fikrlari ular orasidan chiqa olmagach, u chuqur nafas oldi va boshini ko‘tarib, yuqoriga qaradi.

Dayır’ın zihni sergide gördükleriyle öylesine dolup taşmıştı ki, hepsi birbirine karıştı. Anıları arasında debelenip çıkamayınca, derin bir nefes aldı, başını kaldırıp yukarı baktı.

دايىرنىڭ بېشىدا كۆرمىدە كۆرگەن نەرسىلەر ئارىلىشىپ، تارتىشىپ كەتتى. ئويى شۇ ئوي-خىياللار ئارىسىدىن قۇتۇاللماي، كۆكسىنى كېرىپ چوڭقۇر نەپەس ئالدى، بېشىنى ئېگىزگە كۆتۈرۈپ قاراپ قويدى.

Dayırın zəhni sərgidə gördükləriylə o qədər dolub-daşmışdı ki, hamısı bir-birinə qarışdı. Xatirələrinin arasında çapalayıb çıxa bilməyincə, dərin bir nəfəs aldı, başını qaldırıb yuxarı baxdı.

– Ал тағы, бәсе, бол айт! – десті кеңеске құмары қанбағандар.

– “Well then, come on, say some more!” urged those whose thirst for talk was not yet satisfied.

- Yana, mayli, ayt, gapir! - deyishdi majlisdan to‘ymaganlar.

“Haydi, hadi, anlat daha, hadi ama!” dediler, anlatıya doyamayanlar.

– ھەي، يەنە، بولغىدەك بولسا گەپ قىلىپ باق! – دېيىشتى كېڭەشتىن <FR/>تويماي قالغانلار.

“Hadi, hadi, danış daha, hadi, bəsdi!” dedi, danışığa doymayanlar.

– Өзім шаршаңқырап та тұрмын,– деді Дайыр,– және соншалық сөзге шешен де кісі емеспін қиыстырып айта беретін, қалғанын ертең айтсам қайтеді? Бүгін айтарым: жиырма екі жылда біздің өкіметтің, біздің халықтың істеген ісі адамның аузы айтып жетерліктей емес. Жай, таң-тамаша қаласың да тұрасың. Қуанышың қойныңа симайды.

– “I’m rather tired,” said Dayir, “and I’m not much of an eloquent man to string words together endlessly. What if I continue tomorrow? For today I’ll just say this: in these twenty-two years, the deeds of our government, of our people, are beyond what words can convey. You can only stand in sheer wonder. Your joy cannot be contained within your chest.”

- O‘zim ham charchab qoldim, - dedi Dayir, - gapga chechan ham emasman, quruq gapirolmayman, qolganini ertaga aytsam-chi? Bugun aytadiganim shuki: yigirma ikki yil ichida bizning hukumatimiz va xalqimiz qilgan ishlarni til bilan aytib yetkazib bo‘lmaydi. Faqat hayratda qolasan, xolos. Quvonchingiz ichingizga sig‘maydi.

“Doğrusu biraz yoruldum,” dedi Dayır, “hem öyle çok da lafı kıvıran, kelimeyle oynayan biri değilim. Geri kalanını yarın anlatsam olmaz mı? Bugünlük söyleyeceğim şu: Yirmi iki yıl içinde bizim hükümetin, bizim halkın yaptığı işler öyle sıradan değil. Anlatmakla bitecek gibi de değil. Sadece hayrete düşüyorsun, öylece kalakalıyorsun. Sevincin içine sığmaz oluyor.”

ئۆزەم بىر ئاز ھالسىراپ قالدىم، – دېدى دايىر، – ھەم شۇنداقلا <FR/>سۆزگە ماھىر ئادەممۇ ئەمەسمەن، ياخشى بىلەن ئېغىزدن ئېغىزغا چەشمىلەپ كەتكەندەك قىلىپ ئېيتىدىغان. قالغىنىنى ئەتىسى ئېيتسام بولامدۇ؟ بۈگۈن ئېيتىمەن دەيدىغانلىرىم: يىگىرمە ئىككى يىل ئىچىدە بىزنىڭ ھۆكۈمەتنىڭ، بىزنىڭ خەلقىمىزنىڭ قىلغان ئىشلىرى ئادەمنىڭ <FR/>تىلى بىلەن تولۇق تەپسىلىلەپ ئېيتىدىغان نەرسە ئەمەس. پەقەت <FR/>ھەيران بولىسىەن .<FR/> خوشاللىقىڭ قوينۇڭغا سىغمىدۇ.

“Doğrusu bir az yoruldum,” dedi Dayır, “həm də elə çox sözü büküb, kəlmə ilə oynayan biri deyiləm. Qalanını sabah danışsam olmazmı? Bugünlük deyəcəyim budur: İyirmi iki il içində bizim hökumətin, bizim xalqın gördüyü işlər elə adi deyil. Danışmaqla bitəcək kimi də deyil. Sadəcə heyrətə düşürsən, eləcə donub qalırsan. Sevincin içinə sığmaz olur.”

Жиналған жұрт Дайырды жібере қоймады. «Сөзден сөз туып» дегендей, түн ортасы жақындап, үркер төбеге келгенде бір-ақ босатты. Онда да,– «бұл кеңестің аяғын ертең айтам» деген соң.

The gathered crowd would not let Dayir go. As the saying goes, “one word gives birth to another.” It was only when midnight drew near, when the constellation Urker had risen overhead, that they finally released him. And that too, only because he promised: “I’ll finish this speech tomorrow.”

Yig‘ilgan olomon Dayirni qo‘yib yubormadi. "So‘zdan so‘z tug‘iladi" deganidek, tun yarmiga yaqinlashganda, nihoyat uni ozod qilishdi. Shunda ham u: "Bu kengashning yakunini ertaga aytaman", deb aytdi

Toplanan halk, Dayır’ı hemen bırakmak istemedi. “Söz, sözü açar derler ya, gece yarısına doğru Ürker yıldızı tepeye yükselene kadar kimse dağılmadı. Ancak o, “Bu sohbetin devamını yarın anlatırım,” deyince serbest bıraktılar.

ژىغىلغان خەلق دايىرنى ئاسانلا قويۋەتمىدى. «<FR/>سۆزدىن سۆز تېپىپ» دېگەندەك، <FR/>تۈن يېرىمى يېقىنلىشىپ، ئۈركەر بېشىغا كەلگەندە <FR/>ئاندىنلا قويۇپ بەردى. ئۇندىمۇ — «بۇ كېڭەشتىڭ ئاخىرىنى ئەتىسى ئېيتىمەن».

Yığılan camaat, Dayırı dərhal buraxmaq istəmədi. “Söz, sözü açar” deyərlər, gecə yarısına doğru Qütb ulduzu təpəyə qalxana qədər heç kim dağılmadı. Lakin o, “Bu söhbətin davamını sabah danışaram,” deyəndə onu sərbəst buraxdılar.

Таңға жақын тараған халыққа Дайырдың сөзі шындықтағы ертегі көрінді.

To the people dispersing close to dawn, Dayir’s words seemed like a fairy tale made real.

Tongga yaqin tarqagan xalqqa Dayirning so‘zi haqiqiy ertakday tuyuldi.

Sabaha karşı dağılan kalabalık için Dayır’ın anlattıkları, adeta hakikatin içindeki masal gibi kaldı.

تاڭغا يېقىن تارقالغان خەلقكە دايىر ئېيتقان گەپلەر ھەقىقەتتىكى چۆچەكتەك كۆرۈندى.

Sabaha yaxın dağılan kütlə üçün Dayırın danışdıqları, adətən həqiqətin içindəki nağıl kimi qaldı.

Күз еді. Ауылдағы байланыс бөліміне бастық болып екі баласы бар Бағила деген жесір әйел көшіп келді. Талайдан жабық тұрған почта үйінің есігі сол күні кешке дейін айқара ашылып, шамы түн ортасына дейін сөнген жоқ. Газет таратушы, әрі үй сыпырушы болып істейтін Поля апай мен Бағила сол кеште-ақ кішірек-кішірек төрт бөлмені ақтап, жуып, тазартып тастаған еді. Тұрғын үйге арналған екі бөлмесіне жаңа иесі үлкен ақ кереуетін, көтерген кезде ауырсына сықырлайтын столын кіргізіп, басқа да дүниеліктерін жинастырды. Аяққа оралғы болған балаларын шешіндіріп, маңдайларын кезек сүйіп жатқызған соң, Бағила көңілі жай тапқандай , ашаңдау ақ құба жүзі өткір жанған шамның жарығына шомыла тұрып езу тартты.

It was autumn. A widow named Bagila, mother of two children, moved into the village to take the position of head of the communications office. The post office building, long shuttered, had its doors flung open that day, and its light burned until midnight. That same evening, Bagila and aunt Polya, the postwoman who also doubled as janitor, whitewashed and scrubbed all four of the small rooms, leaving them fresh and clean. In the two rooms set aside for living, the new mistress placed her large white bed, her heavy creaking table, and gathered the rest of her belongings. After she had undressed her children, kissed their foreheads in turn, and laid them to sleep, Bagila sat back in relief. Her pale, sharp-boned face, bathed in the harsh glow of the lamp, softened into a smile.

Kuz edi. Qishloq aloqa bo‘limi boshlig‘i, ikki farzandi bor Bag‘ila ismli beva ayol ko‘chib keldi, anchadan beri yopiq bo‘lgan pochta eshigi shu kuni kechqurun ochiq, yorug‘lik yarim tungacha o‘chmasdi. Gazeta yetkazib beruvchi va uy bekasi bo‘lib ishlagan Polya xola bilan Bagila o‘sha kuni kechqurun to‘rtta kichkina xonani yig‘ishtirib, yuvib, tartibga keltirishgan edi. Yashash uchun mo'ljallangan ikkita xonada yangi egasi katta oq karavot, ko'tarilganda g'ijirlab ketadigan stol qo'ygan va boshqa dunyoviy narsalarni yig'ib olgan. Allaqachon chalqancha qolgan bolalarini yechintirib, navbatma-navbat yotqizgach, Bag‘ila ko'ngli orom topgandek o‘rnidan turdi, oqargan chehrasi o‘tkir yonayotgan chiroq nuriga cho‘milib, jilmaydi.

Sonbahardı. Köye, posta şubesine müdür olarak atanan, iki çocuklu dul bir kadın olan Bagila taşınmıştı. Uzun süredir kapalı duran posta binasının kapısı, o gün akşama kadar ardına kadar açık kaldı, ışığı ise gece yarısına dek sönmedi. Gazete dağıtıcılığı ve temizlikçilik yapan Polya teyze ile Bagila, daha ilk akşamdan dört küçük odayı badana edip yıkamış, pırıl pırıl temizlemişti. Yeni evin iki odasına, yeni sahibi büyük beyaz karyolasını, taşırken gıcırdayan ağır masasını ve diğer eşyalarını yerleştirdi. Ayak altında dolaşan çocuklarının üstünü çıkartıp, sırayla alınlarından öperek yatırdıktan sonra, Bagila rahatlamış gibiydi. Açık buğday tenli yüzü, güçlü yanan lambanın ışığına gömülmüş halde hafifçe gülümsedi.

كۈز ئېدى. يېزىدىكى باغلىنىش بۆلۈمىگە باشلىق بولۇپ ئىككى بالىسى بار باغىلا دېگەن <MS/>تۇل ئايال كۆچۈپ كەلدى. ئۇزاق ۋاقىت يېپىق تۇرغان پوچتا ئۆيىنىڭ ئىشىگى شۇ كۈنى كەچ كىرگىچە كەڭ ئېچىق بولۇپ، چىرىغى تۈن ئوتتۇرىسىغىچە ئۆكچمىدى. گېزىت تارقاتقۇچى، ھەم ئۆي تازىلىغۇچى بولۇپ ئىشلەيدىغان پوايا ھەدە بىلەن باغىلا شۇ كەچتىلا كىچىگىرەك كەلگەن تۆت بۆلمىنى ھاكلاپ، يۇيۇپ، تازىلاپ ئالغان ئېدى. تۇرۇشلۇق ئۆيگە بېغىشلانغان ئىككى بۆلمىسىگە يېڭى ئېگىسى چوڭ ئاق كارىۋاتىنى، كۆتەرگەن چاغدا ئېغىرلىشىپ ئۈن چىقىرىدىغان ئۈستىلىنى كىرگۈزۈپ، باشقىمۇ دۇنىيالىرىنى يىغىشتۇردى. پۇتقا توسالغۇ بولۇپ يۈرگەن بالىلىرىنى يېشىندۈرۈپ، ماڭلايلىرىدىن نۆۋەت نۆۋەت سۆيۈپ ياتقۇزغاندىن كېيىن، باغىلا <FR/>كۆڭلى ئارام تاپقاندەك، ئاق سۇس چىرايى ئۆتكۈر يانغان چىراقنىڭ يورۇقىغا چۆمۈلگەن ھالدا <FR/>كۈلۈمسىرىدى.

Payız idi. Kəndə, poçt şöbəsinə müdir təyin olunan, iki uşaqlı dul qadın Bağıla köçmüşdü. Uzun müddətdir bağlı qalan poçt binasının qapısı, o gün axşama qədər taybatay açıq qaldı, işığı isə gecə yarısına qədər sönmədi. Qəzet paylayan və təmizlikçi işləyən Polya xala ilə Bağıla, daha ilk axşamdan dörd kiçik otağı əhəngləyib (badana edib) yudular, tərtəmiz etdilər. Yeni evin iki otağına, yeni sahibi böyük ağ çarpayısını, daşıyarkən cıqıldayan ağır masasını və digər əşyalarını yerləşdirdi. Ayaq altında dolaşan uşaqlarının üstünü çıxarıb, növbə ilə alınlarından öpərək yatırtdıqdan sonra, Bağıla rahatlanmış kimi idi. Açıq buğda rəngli dərili üzü, güclü yanan lampanın işığına bürünmüş halda yüngülcə gülümsədi.

– Осылайша тұрамыз да, – деді ол Поля апайға қарап. Бұл сөзді қуаныштан ба, болмаса күйініштен айтқаны ма – айыру қиын еді.

— “So, here we shall live,” she said to aunt Polya. Whether the words were spoken from joy or sorrow was hard to tell.

- Shunday yashaymiz, - dedi u Polya xolaga qarab. Bu gaplarni quvonchdan aytdimi yoki qayg‘udanmi, farqlash qiyin edi.

“İşte böyle yaşarız artık,” dedi Bagila, Polya teyzeye bakarak. Bu sözleri sevinçle mi, yoksa bir hüzünle mi söylediği anlaşılmıyordu.

مۇشۇنداق تۇرىمىز ئەمدى، - دېدى ئۇ پوليا ھەدىگە قاراپ. بۇ سۆزنى خۇشاللىقتىن ياكى بولمىسا كۆيۈنىشتىن ېيتتىمۇ – ئاجرىتىش قىيىن ئېدى.

“Bax, belə yaşayarıq artıq,” dedi Bağıla, Polya xalaya baxaraq. Bu sözləri sevincnənmi, yoxsa bir kədərləmi söylədiyi anlaşılmırdı.

Үй ішінің тым жұпынылығына күрсіне көз тастаған Поля апай:

Casting a sympathetic glance at the poverty of the household, aunt Polya asked:

Polya xola uydagi haddan tashqari tartibsizlikka qarab xo'rsindi:

Evin sadeliğine içten içe üzülerek göz gezdiren Polya teyze sordu:

ئۆي ئىچىنىڭ قالايمىقانچىلىقىغا ئاھ ئۇرۇپ قارىغان پوليا ھەدە:

Evin sadəliyinə içdən-içə üzülərək göz gəzdirən Polya xala soruşdu:

– Әлі түгел көшіп келмеген боларсыздар? – деп сұраған.

— “You haven’t yet moved everything, have you?”

- Hammangiz hali ko‘chib o‘tmadingizmi? — deb soʻradi u.

“Henüz tamamen taşınmadınız herhalde?”

- تېخى تۈگەل كۆچۈپ كەلمىگەنسىلەر؟ - دەپ سورىدى.

“Hələ tam köçməmisiniz yəqin ki?”