Корпустан іздеу

Сөйтіп, Кішкентай ханзада түлкіні қолға үйретіп алды. Енді кетер уақыт жақындағанда: - Ой, мен жылаймын ғой! – деді түлкі. - Өзің кінәлісің, - деді Кішкентай ханзада, мен саған еш жаманшылық ойламап едім, алайда сен қолға үйрет деп қоймадың... - Иә, әрине, - деді түлкі. - Бірақ, сен бәрібір жылайсың ғой! – деді Кішкентай ханзада. - Әрине! – деді түлкі. - Сен бұдан ештеңе ұтпайсың ғой! - Ұттым! – деді түлкі. Бидайдың түсі жайлы айтқаным есіңде ғой?! Сосын ол сөзін былай деп сабақтады: - Қайта барып раушан гүлдерге көз тасташы. Сонда сен өзіңнің гүлің әлемдегі қайталанбас гүл екеніне көзің жетеді. Сен менімен қоштасуға қайта орал, сол кезде саған бір құпия сырды сыйға тартамын.

So the little prince tamed the fox. And when the hour of departure was near: “Ah! Said the fox, “I will weep.” “It is your fault,” said the little prince, “I did not wish you any harm, but you wanted me to tame you.” “Of course,” said the fox. “But you’re going to cry!” Said the little prince. “Of course,” said the fox. “Then you gain nothing!” “I win,” said the fox, “because of the color of the corn.” Then he added: “Go and see the roses again. You will understand that yours is unique in the world. You will return to say good-bye to me, and I will make you a present of a secret. “

Shu tariqa Kichkina shahzoda Tulkini qo'lga o'rgatdi. Mana, nihoyat ayriliq chogi ham yetdi. Endi seni eslab yigiab yuraman, - deya xo`rsindi Tulki. Ayb o'zingda, - dedi Kichkina shahzoda. Seni ranjitishni sira-sira istamasdim, axir aytgan eding-ku, meni golga o'rgat, deb... - Ha, albatta, - dedi Tulki. Lekin yig`layman, deyapsan-ku! Albatta yiglayman-da. Demak, seni o'rgatib noto`g`ri qilibman-da. Yo`q, - deb bosh chayqadi Tulki, - bundan xafa emasman. Esingdami, oltin boshoq haqida senga aytgan gaplarim? U jimib qoldi, oradan sal o`tgach, tag`in qo'shib qo`ydi: - O'sha gulzorga yana bir marta borib qaragin, feruza gulingning olamda chindan ham yagona ekaniga ishonch hosil qilasan. Qaytib kelganingdan song, xayrlashar chog`i seni yana bir sirdan ogoh etaman. Mayli, bu senga mendan hadya

Böylelikle küçük prens tilkiyi evcilleştirdi. Ve ayrılma vakti geldiğinde “Ah! Sanırım ağlayacağım” dedi tilki. “Bu senin hatan” dedi küçük prens. “Ben sana zarar vermek istemedim. Seni evcilleştirmemi sen istedim. “Doğru, haklısın” dedi tilki. “Ama ağlayacağını söyledin!” “Evet, öyle.” “O halde bunun sana hiçbir yararı olmadı.” “Hayır, oldu. Buğday tarlalarının rengini gördükçe seni hatırlayacağım. Şimdi git ve güllere bir kez daha bak. O zaman kendi gülünün evrende eşsiz ve tek olduğunu anlayacaksın. Sonra bana veda etmek için buraya geri döndüğünde, sana hediye olarak bir sır vereceğim.”

شۇنداق قىلىپ شاھزادە تۈلكىنى كۆندۈرۈۋاپتۇ. بىراق ئايرىلىدىغنا كۈن كەلگەندە تۈلكە مۇنداق دەپتۇ: - ئاھ! يىغلىغۇم كېلىۋاتىدۇ. - بۇ سىزنىڭ خاتالىقىڭىز. كۆڭلىڭىزنى يېرىم قىلىپ قويۇشنى خالىمايتتىم، كۆندۈرۈۋېلىشىمنى تەلەپ قىلغانمۇ ئۆزىڭىز. - ئۇغۇ شۇنداق. - ئەمىسە يىغلىغۇم كېلىۋاتىدۇ دېگىنىڭىز نېمىسى؟ - يىغلىغۇم كېلىۋاتسا شۇ. - ئەمىسە ھېچ نەرسىگە ئېرىشەلمەپسىز. - ئەلۋەتتە ئېرىشتىم. بۇغدايلارنىڭ رەڭگىنى ياقتۇرىدىغان بولۇپ قالدىم، - تۈلكە ئۇلاپلا يەنە مۇنداق دەپتۇ: - ئاۋۇ ئەتتىرگۈلگە قايرىلىپ قاراپ بېقىڭ، ئۇلار سىزگە دۇنيانىڭ ھېچقانداق جايىدا يوقتەك كۆرۈنىدۇ، ئاندىن ماڭا قاراپ بېقىڭ، مەن بىلەن خوشلاشماقچى بولغىنىڭىزدا سىزگە بىر سىر دەپ بېرىمەن.

Beləliklə, balaca şahzadə tülkünü əhliləşdir-di. Ayrılıq məqamı yaxınlaşanda isə tülkü ah çəkdi və: -Məni ağlamaq tutacaq, - dedi. Balaca şahzadə dedi: -Öz günahındır. Mən səni kədərləndirmək fikrində deyildim. Səni qəmli görməyi qəti arzu- lamırdım, sən özün istədin ki, səni əhliləşdirim. -Əlbəttə, -tülkü dedi. -Axı sən ağlayacaqsan!, - balaca şahzadə israrla dedi. -Əlbəttə, -tülkü cavab verdi. -Deməli, bu əhliləşdirmədən sən heç nə qazanmırsan! Tülkü dedi: -Mən bundan çox şey qazanıram, sarı, qızılı sünbüllər haqqında söylədiklərimi xatırla, -sonra əlavə etdi: -Get, o güllərə bir bax. Sən başa düşəcək-sən ki, sənin qızılgülün dünyada yeganədir. Sonra mənimlə vidalaşmağa gələndə, mən bir sirri sənə ərməğan edəcəyəm. Bu da mənim sənə hədiyyəm olar.

Кішкентай ханзада раушан гүлдерді көруге қайта оралды. - Сендер менің раушан гүліме түк те ұқсамайсыңдар, сендер түкке де татымайсыңдар! – деді ол гүлдерге. – Сендерді ешкім қолға үйреткен емес, сендер де ешкімді қолға үйреткен жоқсыңдар. Бұрын менің түлкім де сен сияқты жүрген. Жүз мыңдаған түлкіден оның да айырмашылығы жоқ-ты. Бірақ мен оны дос қылдым, енді ол – жалпақ дүниедегі жалғыздың өзі.

The little prince went to see the roses again. “You are not at all like my rose, you are nothing yet,” he said. No one has tame you and you have not tame anyone. You’re like was my fox. It was only a fox like a hundred thousand others. But I made him my friend, and he is now unique in the world. “

Kichkina shahzoda chamanzorga qarab ketdi. Sizlar mening feruza gulimga sirayam o'xshamaysizlar, - dedi ularga. - Sizlar hail hech nima emassizlar, chunki sizlarni biror kimsa qolga emas, sizlar ham biror kimsani qolga o'rgatgan emassizlar. Mening Tulkim ham avval shunday edi, vuz minglab boshqa tulkilardan aslo farqi yo`q edi. A mmo men u bilan do`st tutindim, endi u men uchun vorug` olamdagi yagona tulkiga aylandi.

Küçük prens güllere bir kez daha bakmaya gitti. “Hiçbiriniz benim gülüm gibi değilsiniz. Çünkü henüz hiçbiriniz evcilleşmediniz. Ve siz de hiç kimseyi evcilleştirmediniz” dedi onlara. “Siz tıpkı tilkinin benimle karşılaşmadan önceki hali gibisiniz. Dünyadaki binlerce tilkiden yalnızca biriydi o. Ama ben onunla dost oldum ve şimdi artık o özel bir tilki.”

- شاھزادە ئەتتىرگۈللەرنىڭ قېشىغا بېرىپ گۈللەرگە شۇنداق دەپتۇ: - سىلەر مېنىڭ ئاشۇ گۈلۈمگە قىلچە ئوخشىمايسىلەر. سىلەر كۆندۈرۈلمىگەن، ھەم ھېچنېمىنى كۆندۈرۈپمۇ باقمىغان، شۇڭا سىلەر مەن ئۈچۈن ھېچنېمە ئەمەس. خۇددى تۈلكە دوستۇم ئۇنى كۆندۈرۈشتىن ئىلگىرى ئاددىي بىر تۈلكە بولغىنىدەك. لېكىن بىز دوست بولغاندىن كېيىن، تۈلكە دۇنيادىكى بىردىنبىر تۈلكىگە ئايلاندى.

Balaca şahzadə qızılgülləri görməyə getdi. -Siz qətiyyən mənim qızılgülümə oxşamırsınız, siz heç nəsiniz. -O onlara dedi. -Heç kim sizə məftun olmayıb, siz də heç kimə məftun deyilsiniz. Siz əhliləşməyibsiz. Siz indi mənim tülkümün əvvəlki vəziyyətindəsiniz. O, yüz minlərlə digər tülkülərdən heç nə ilə fərqlənmirdi. Lakin, mən onunla dostlaşandan sonra indi, o, dünyada yeganədir.

Раушан гүлдер ыңғайсызданып қалды. - Сендер сұлусыңдар, бірақ ойсызсыңдар, - деді ол тағы да. - Сендер ол үшін өлімге бас тіге алмайсыңдар. Әрине, менің раушан гүлімді жай бір жүргінші көрсе, сендерге ұқсайды екен деп ойлап қалуы мүмкін. Бірақ ол мен үшін сендердің бәріңнен де қымбат, сондықтан мен оны суарғанмын. Тек сол гүлді ғана шыны қалпақтың астына қойғанмын. Сол себептен оны желге қақтырмай, қоршау орнатқанмын. Сондықтан мен сол гүл үшін ғана құрттарды өлтіргенмін (екі-үшеуін көбелек болу үшін қалдырдым). Сондықтан сол гүлдің ғана шағымына немесе мақтағанына құлақ астым, кейде тымырайып, үндемегеніне де төздім. Өйткені ол – менің раушан гүлім.

And the roses were very embarrassed. “You are beautiful, but you are empty,” he said again. You can not die for you. Of course, my rose, an ordinary passer-by would think that she resembles you. But it alone is more important than you all, since it is she that I watered. Since it was she whom I placed under the globe, since it was she whom I sheltered by the screen. Since it is she whose caterpillars I have killed (except the two or three for butterflies). Since it is she whom I have listened to, complaining, or boasting, or even sometimes silent. Since it is my rose. “

Gullar xijolatdan qip-qizarib ketishdi. "Sizlar chiroylisizlar, ammo dilingiz bo'rnho'sh, deya davom etdi Kichkina shahzoda. Sizarni deb odamning qurbon kelmaydi. Al hatta, feruza gulimga tasodifan ko`zi tushib qolgan o`tkinchi uni so`zsiz siziarga o‘xshaydi, deb aytishi inumkin. Ammo uning menga sizlar- ning barchangizdan ko`ra qadrliroq. Chunki men har kuni sizlarni emas, uni sug‘organman-da. Parda tortib, shisha qalpoq tutib sizlarni emas, uni soyucilardan asrab-avaylaganman. Uni deb, kapalaklar tezroq ochib chigib u bilan o`ynasin, deb g`umbaklar olib kelganman. Men uning arz-u dodini ham, noz-u firogIni ham eshitganman, hatto sukutga cho`mgan choglarida ham ko`nglini sezib turganman. U - meniki, u mening yagonam..."

Güller bu duyduklarına çok bozuldular. “Evet, güzelsiniz. Ama boşsunuz. Sizin için kimse yaşamını feda etmez. Yoldan geçen herhangi biri, benim gülümün de size benzediğini söyleyebilir. Ama benim gülüm sizin her birinizden çok daha önemlidir. Çünkü ben onu suladım. Ve onu camdan bir korunakla korudum. Önüne bir perde gererek rüzgarın onu üşütmesini engelledim. Tırtılları onun için öldürdüm ( ama birkaç tanesini kelebek olmaları için bıraktım). Onun şikayetlerini ve övünmelerini dinledim. Ve bazen de suskunluklarına katlandım. Çünkü o benim gülüm.”

ئەتتىرگۈللەرنىڭ كۆڭلى بەكلا يېرىم بوپتۇ. شاھزادە گېپىنى داۋام قىلىپتۇ: - سىلەر بىر – بىرىڭلاردىن چىرايلىق ئىكەنسىلەر، ئەمما تۇرمۇشۇڭلار بەك مەنىسىز ئۆتۈۋېتىپتۇ. ھېچكىم سىلەر ئۈچۈن ھاياتىنى تەقدىم قىلىشنى خالىمايدۇ. ئەلۋەتتە، يولدىن ئۆتۈپ كېتىۋاتقان بىرسى مېنىڭ ئۇ گۈلۈمگە قاراپ قويغاندەك مەنمۇ سىلەرگە مۇنداقلا قاراپ قويىمەن. لېكىن مېنىڭ نەزىرىمدە ھېچقايسىڭلار ئۇنىڭغا يېتەلمەيسىلەر. بۇنىڭ سەۋەبى شۇكى، مەن ئۇنى سۇغارغان، ئۇنىڭغا قاپ كەيدۈرگەن، ئۇنىڭدىكى قۇرتلارنى تەرگەن، ئۇنىڭ ئاغرىنىشلىرى ۋە ئۆز – ئۆزىنى ماختاشلىرى ھېلىمۇ قۇلاق تۈۋىمدە. ھەتتا ئۇ جىم تۇرۇۋالسىمۇ نېمە دېمەكچى ئىكەنلىكىنى بىلەلەيمەن. چۈنكى ئۇ دېگەن مېنىڭ گۈلۈم.

Güllər pərt oldu. -Siz gözəlsiniz, amma içiniz boşdur, -deyə, o, yenə sözünə davam etdi. -Sizə görə adam özünü fəda vermək istəməz. Əlbəttə, adi bir yolçu mənim gülümə baxıb fikirləşə bilər ki, o da eynilə sizlərə oxşayır. Ancaq, bu gül sizin hamınızdan mənə daha əzizdir. Bir halda ki, məhz onu mən sulamışam. Sizləri yox, məhz onu şüşə örtüklə örtmüşəm. Məhz onu mən arakəsmə ilə küləkdən qorumuşam. Məhz onun xatirinə kəpənək qurdlarını qırmışam. (Onlardan yalnız iki-üç tırtıl saxlamışdım ki, böyüyüb kəpənək olsunlar). Məhz onun şikayətlənməsinə, özünü öyməsinə və hətta bəzən susmasına da mən qulaq asmışam. Çünki, o, mənim qızılgülümdür, özümündür.

Сөйдеді де ол түлкіге қайтып оралды. - Қош бол! – деді ол... - Қош бол! – деді түлкі. – Мінеки, менің құпиям. Ол өте қарапайым нәрсе: жүректің ғана көзі өткір. Ең маңызды нәрсе көзге көрінбейді. - Ең маңызды нәрсе көзге түспейді, - деді қайталап Кішкентай ханзада оны жадына сақтап қалмақшы болып. - Раушан гүлің үшін жұмсаған уақытың оны қымбат ете түседі. - Раушан гүлім үшін жұмсаған уақытым... – деп қайталады Кішкентай ханзада, мұны жадына сақтап қалмақшы болғандай. - Адамдар бұл шындықты ұмытып кеткен, - деді түлкі. – Бірақ, сен оны ұмытпауың керек. Өзің қолға үйреткеніңнің қай-қайсысын болмасын, сен олар үшін әрқашан жауапты боласың. Раушан гүлің үшін жауап бересің... - Мен раушан гүліме жауаптымын... – деп қайталады Кішкентай ханзада, оны есіне сақтап қалмақ ниетпен.

And he returned to the fox: “Adieu,” he said. “Good-bye,” said the fox. Here is my secret. It is very simple: one sees only with the heart. What is essential is invisible to the eye. “The essential thing is invisible to the eyes,” repeated the little prince, in order to remember. - It’s the time you lost for your rose that makes your rose so important. “It’s the time I lost for my rose,” said the little prince, in order to remember. “Men have forgotten this truth,” said the fox. But you must not forget it. You become responsible forever for what you have tamed. You’re responsible for your rose … “I am responsible for my rose,” repeated the little prince, in order to remember.

Shundan song Kichkina shahzoda Tulkining yoniga qaytib keldi: Xayr, yaxshi - dedi u. "Xayr, yaxshi bor, dedi Tulki. Mana senga aytmoqchi bolgan sirli gapim: faqat ko`zigina ochiq, eng asosiy narsani ko`z bilan ko'rolmaysan." Eng asosiy narsani ko`z bilan ko'rolmaysan, - deb takrorladi Kichkina shahzoda, bu hikmatni eslab qolish uchun. Guling senga shuning uchun ham qadrliki, unga ko`nglingni bergansan. "Chunki unga ko`nglimni berganman - deb takrorladi Kichkina shahzoda yaxshiroq eslab qolish uchun." Odamlar bir haqiqatni unutdilar, - dedi Tulki, - ammo sen aslo yodingdan chiqarma: kimniki qo'lga o'rgatgan bolsang, uning taqdiriga hamisha javobgarsan. Unutma, feruza guling uchun ham javobgarsan. Feruza gulim uchun javobgarman - deb takrorladi Kichkina shahzoda yaxshiroq eslab polish uchun

Bunları söyledikten sonra tilkinin yanına döndü. “Elveda” dedi. “Elveda” dedi tilki de. “Ve işte sırrım: Bu çok basit. İnsan gerçekleri sadece kalbiyle görebilir. En temel şeyi gözler göremez.” “Temel olan şeyi gözler göremez” diye tekrarladı küçük prens. Öğrendiğinden emin olmak istiyordu. “Senin gülünün diğerlerinden daha önemli olmasını sağlayan şey, ona ayırdığın vakittir” dedi küçük prens. “İnsanlar bu en önemli gerçeği unuttular. Ama sen unutmamalısın. Evcilleştirdiğin şeye karşı her zaman sorumlusun. Gülüne karşı sorumlusun. “Gülüme karşı sorumluyum” diye tekrarladı küçük prens, öğrendiğinden emin olmak için. Sonra yoluna devam etti.

شاھزادە قايتىپ كېلىپ تۈلكە بىلەن خوشلىشىپتۇ. - خەير – خوش، تۈلكە. - خەير، خەير، ئاڭلاپ تۇرۇڭ! سىزگە بېرىدىغان سىرىم مۇنۇ بىر جۈملە سۆز: «ھەقىقىي نەرسە كۆز بىلەن كۆرگىلى بولمايدىغان، قەلب چوڭقۇرلىرىغا يوشۇرۇنغان بولىدۇ. سىز گۈلىڭىزگە نۇرغۇن – نۇرغۇن ۋاقتىڭىزنى ئاجراتقان، شۇڭا ئۇ سىز ئۈچۈن مۇھىم تۇيۇلىدۇ.» - ھەقىقىي نەرسە كۆز بىلەن كۆرگىلى بولمايدىغان، قەلب چوڭقۇرلىرىغا يوشۇرۇنغان بولىدۇ. مەن گۈلۈمگە نۇرغۇن – نۇرغۇن ۋاقىت ئاجراتقان، شۇڭا ئۇ مەن ئۈچۈن مۇھىم. شاھزادە بۇ سۆزنى ئۇنتۇپ قالماسلىق ئۈچۈن تەكرارلاپتۇ. تۈلكە ئۇلاپلا مۇنداق دەپتۇ: - ئادەملەر بۇ ھەقىقەتنى ئۇنتۇپ كېتىشتى، بىراق شۇ ئېسىڭىزدە بولسۇنكى، كۆندۈرگەن نەرسىڭىزگە مەڭگۈ ئىگە بولۇڭ! سىز ئۆزىڭىزنىڭ ئاشۇ گۈلىڭىزگە ئىگە بولمىسىڭىز بولمايدۇ. - گۈلۈمگە ئىگە بولمىسام بولمايدۇ، - شاھزادە ئېسىدە تۇتۇۋېلىش ئۈچۈن شۇنداق تەكرارلاپتۇ.

Sonra, o, tülkünün yanına qayıtdı və: -Əlvida! -dedi... -Əlvida! - tülkü dedi. -Sənə deyəcəyim sirr bax budur, qulaq as. O, çox sadədir; yalnız ürəklə yaxşı görmək olur. Ən əsas şeyləri gözlə görmək olmur. -Ən əsas şeyləri gözlə görmək olmur, - deyə, balaca şahzadə yadda saxlamaq üçün bir daha təkrar etdi. -Sənin qızılgülün sənin üçün ona görə qiymətli və əzizdir ki, sən bütün həyatını ona sərf etmisən, qiymətli vaxtını ona həsr etmisən. Balaca şahzadə daha yaxşı yadda saxlamaq üçün təkrar etdi: -Qızılgülümə bütün həyatımı sərf etmişəm... Tülkü dedi: -İnsanlar bu həqiqəti unudublar, amma sən bunu unutmamalısan. Sən əhliləşdirdiyinə həmişəlik cavabdeh olursan. Sən öz qızılgülünə cavabdehsən... -Mən öz qızılgülümə cavabdehəm, deyə balaca şahzadə unutmamaq üçün təkrar etdi.

XXII - Қайырлы күн! - деді Кішкентай ханзада. - Қайырлы күн! – деді темір жол бағыттаушысы. - Мұнда не істеп жүрсің? – деді Кішкентай ханзада. - Мен жолаушыларды мың-мыңға бөліп сұрыптаймын, - деді темір жол бағыттаушысы. Оларды бірде оң жаққа, бірде сол жаққа алып кететін пойыздарды жөнелтемін. Сол мезетте күн күркірегендей дүрсілдеп жарқыраған жүрдек пойыз темір жол бағыттаушысының үйшігін дірілдетіп жіберді. - Өздері тым асығыс қой, - деді Кішкентай ханзада. Олар не іздеп жүр? - Оны локомотивті басқаратын адамның өзі де білмейді, - деді бағыттаушы. Сосын қарама-қарсы бағытқа бет алған екінші бір жүрдек пойыз дүрсілдеп өте шықты. - Бірден артқа қайтып келе ме? – деді Кішкентай ханзада... - Бұл басқасы, - деді бағыттаушы. Орын алмасқаны ғой. - Оларға барған жақтары ұнамағаны ма? - Адамның көңілі тұрған жеріне ешқашан толмайды, - деді бағыттаушы. Сол-ақ екен, шамы жалтырап үшінші пойыздың дүрсілі пайда болды. - Бұлар алдыңғы жолаушыларды қуалап бара ма? – деп сұрады Кішкентай ханзада. - Олар ешкімді де қуалап бара жатқан жоқ, - деді темір жол бағыттаушысы. - Олар пойызда ұйықтайды немесе жай есінеп отыра береді. Тек балалар ғана терезеге мұрындарын тақап алып, сыртқа қарап отырады. - Тек балалар ғана өздері не іздеп жүргенін біледі, - деді Кішкентай ханзада. – Олар шүберек қуыршаққа бар уақыты мен ықыласын арнайды, сол себептен қуыршақ олар үшін тым маңызды. Ал егер оны олардан тартып алып қойса, онда балалар жылап қалады... - Олар бақытты екен, - деді бағыттаушы.

XXII “Good morning,” said the little prince. “Good morning,” said the switchman. - What are you doing here ? Said the little prince. “I’m sorting out the travelers, in bundles of a thousand,” said the switchman. I ship the trains that take them, sometimes to the right, sometimes to the left. “ And a flashing light, thundering like a roar, made the switching cab tremble. “They are in a great hurry,” said the little prince. What are they looking for ? “The man of the locomotive ignores it himself,” said the switchman. And in a reverse direction, a second illuminated flash fell. “They’re coming back already?” Asked the little prince. “They are not the same,” said the switchman. It’s an exchange. “They were not happy, where they were?” “One is never satisfied where one is,” said the switchman. And scolded the thunder of a third rapid illuminated. “They are pursuing the first travelers? Asked the little prince. “They are not pursuing anything at all,” said the switchman. They sleep in it, or they yawn. The children alone crush their noses against the windows. “Children alone know what they are looking for,” said the little prince. They lose time for a rag doll, and it becomes very important, and if they are taken away, they cry … “They’re lucky,” said the switchman.

XXII Salom, - dedi Kichkina shahzoda. Salom, - deb javob qildi bekat nazoratchisi. Nima qilib turibsan bu yerda? - deb so`radi Kichkina shahzoda. Yoloychilarni saralayapman, - dedi nazoratchi. - Mingta-mingta qilib poyezdga o`tkazaman-da, birini o'ngga, ikkinchisini solga jo`nataman. Shu payt yop-yorug` derazalarining oynalarini yarqiratgancha tezyurar poyezd gumburlab o`tib qoldi. Bekat nazoratchisining do`konchasi ham zirillab ketdi. Namuncha shoshadi bu? - deb hayron boidi Kichkina shahzoda. Shunchalik oshiqib nimani izlaydi? Buni hatto mashinistning o'ziyam bilmaydi, -dedi nazoratchi. Ikkinchi tomonga ham tezyurar bir poyezd pishqirgancha shovqin solib o`tib ketdi. Bu boya o`tib ketganga yetib olmoqchimi? - deb so`radi Kichkina shahzoda. E, qayoqda, dedi nazoratchi. - Vagonning ichida hozir hamma yo uxlab yotibdi, yo deraza oldida (40'1 qovushtirgancha esnab o`tiribdi. Faqat bolalargina burnilarini oynaga tirab tashqariga tikilib ketayotgan bolsa kerak. Faqat bolalargina nima izlab yurganini biladi, -dedi Kichkina shahzoda o'zicha. - Ular latta choqqa ham yurak-bag`rini berib mehr qo`yadi, shu sababli u ularga benihoya qadrli bo`lib qoladi. Shu sababli ham boladan qo'g'irchogl tortib olinsa, olsib Ularning baxti-da, - dedi nazoratchi.

XXII “Günaydın.” “Günaydın” diye karşılık verdi demiryolu işaretçisi. “Burada ne yapıyorsunuz?” “Trenlere yol gösteriyorum. Onlara sağa veya sola geçmelerini söylüyorum.” Onlar konuşurken, parlak ışıklarla donatılmış bir ekspres tren yanlarından uğuldayarak geçti. O geçerken işaret direği sallanmıştı. “Sanırım çok aceleleri var” dedi küçük prens, “peki ne arıyorlar? “Bunu makinist bile bilmiyor.” O anda parlak ışıklı başka bir ekspres tren ters yöne doğru hızla geçti. “Peki niçin geri dönüyorlar?” diye sordu küçük prens. “Bunlar aynı yolcular değil” dedi işaretçi. “Bulundukları yeri beğenmiyorlar mı?” “Hiç kimse bulunduğu yeri beğenmez.” Şimdi de parlak ışıklı ekspres trenlerin bir üçüncüsü geçti yanlarından. “Bunlar diğer yolcuları mı takip ediyorlar? “Hiçbir şeyi takip etmiyorlar” dedi işaretçi. Ya uyuyorlardır, ya da esniyorlardır. Sadece çocuklar burunlarını pencerelere dayar ve etrafa bakarlar.” “O halde sadece çocuklar ne aradıklarını biliyor” dedi küçük prens. “ Bezden bir bebeğe bağlanıyorlar ve bu onlar için çok önemli hale geliyor. Eğer ellerinden alırsanız, ağlamaya başlıyorlar.” “Bence şanslılar” dedi işaretçi.

يىگىرمە ئىككىنچى كېيىنكى سەپىرىدە شاھزادە بىر ئاچالچىنى ئۇچرىتىپتۇ. - ياخشىمۇسىز؟ - دەپتۇ ئاچالدىن ئەھۋال سوراپ. - ياخشىمۇسىز؟ - نېمە ئىش قىلىۋاتىسىز؟ - يولۇچىلارنى تەقسىم قىلىۋاتىمەن، بىر قېتىمدىلا نۇرغۇن ئادەملەرنى تەقسىم قىلىمەن، بەزىلىرى ئوڭ تەرەپكە، بەزىلىرى سول تەرەپكە كېتىشىدۇ. بۇ چاغدا گۈلدۈر – گۇمپاڭ قىلغىنىچە شىددەت بىلەن يېتىپ كەلگەن بىر پويىز ئاچالچىنى چۆچۈتىۋېتىپتۇ. - بۇنچە ئالدىراش مېڭىپ، ئۇلار زادى نېمە ئىزدەيدىغاندۇ؟ - بۇنى ئېھتىمال پويىز شوپۇرىمۇ بىلمىسە كېرەك. بۇ چاغدا قارشى تەرەپتىن يەنە بىر پويىزنىڭ كېلىۋاتقان ئاۋازى ئاڭلىنىپتۇ. - ئۇلار قايتىپ كەلدىمۇ؟ - سوراپتۇ شاھزادە. - بۇلار بايىقىلار ئەمەس، بۇ دېگەن قارشى يۆنىلىشتىكى پويىز. - ئۇلار نېمىشقا كېتىدۇ؟ ئۆزلىرىنىڭ ئەسلىدىكى يېرىدىن رازى ئەمەسمۇ؟ - ئىنسانلار ئەزەلدىن ئۆزىنىڭ يېرىدىن رازى بولۇپ باققان ئەمەس. - ئۈچىنچى پويىزمۇ گۈلدۈر – گۇمپاڭ قىلىپ ئۆتۈپ كېتىپتۇ. - ئۇلار ئاۋۋالقى يولۇچىلارنىڭ ئارقىسىدىن قوغلاپ يەتمەكچىمۇ؟ - ھېچكىمنى قوغلاپ يەتمەكچى ئەمەس، ئۇلار ۋاگوندا ئۇخلاش ياكى ئەسنەشتىن باشقىنى بىلمەيدۇ. پەقەت بالىلارلا بۇرنىنى ئەينەككە ياققىنىچە سىرتقا قاراپ تۇرۇشىدۇ. - ئۇنداقتا پەقەت بالىلارلا نېمە ئىزدەۋاتقانلىقىنى بىلىدىكەن. ئۇلار بىر تال قونچاققىمۇ شۇنچە كۆپ ۋاقتىنى بېرىشىدۇ، ھەم قونچاقنى ئۆزلىرىنىڭ ناھايىتى مۇھىم نەرسىسى دەپ بىلىدۇ. ناۋادا بىرەرسى ئۇنى تارتىپ ئەكەتسە، ئۇلار ئازابلىنىپ يىغلاپ كېتىدۇ. - بالىلار نېمىدېگەن بەختلىك – ھە!

XXII -Salam. -Balaca şahzadə dedi. -Salam, -yolayıran salamı aldı. -Sən burada nə edirsən? -deyə balaca şahzadə soruşdu. -Mən sərnişinləri seçib min-min ayırıram və onları qatarla yola salıram, - yolayıran cavab verdi. Onları aparan qatarın birini sağa, digərini isə sola göndərirəm. Yaxşı işıqlandırılmış sürət qatarı göy gurultusunu xatırladan gurultulu səslə elə ötüb keçdi ki, yolayıranın budkası əsim-əsim əsdi Balaca şahzadə təəccüblə: -Onlar nə yaman tələsirlər. Görəsən nə axtarırlar? -Bunu maşinistin heç özü də bilmir, -deyə, yolayıran cavab verdi. Əks istiqamətdə hərəkət edən daha bir sür ət qatarı. O da işıq saça-saça gurultu ilə ötüb keçdi. -Onlar artıq qayıdırlar? -deyə balaca şahzadə soruşdu. Yolayıran dedi: -Yox, bu başqa qatardır. Əks istiqamətə gedir. -Olduqları yerdən razı qalmadılar? -Adam heç vaxt olduğu yerdən razı qalmır, - yolayıran cavab verdi. Üçüncü sür'ət qatarı işıq saça-saça guruldadı. Balaca şahzadə soruşdu: -Bu sərnişinlər bayaqkılara çatmaq istəyirlər? -Onlar heç nə istəmirlər, -deyə yolayıran cavab verdi. - Onlar qatarda yatırlar, ya da əsnəyirlər. Təkcə uşaqlar burunlarını şüşəyə yapışdırıb bayıra baxırlar. Balaca şahzadə dedi: -Təkcə uşaqlar nə etdiklərini bilirlər. Onlar parçadan düzəldilmiş bir gəlinciyə ürəklərini bütövlükdə verirlər. Həmin gəlincik uşaqlar üçün son dərəcə qiymətli bir şeyə çevrilir. Əgər o gəlinciyi uşaqların əlindən tutub alsan, onlar ağlayarlar. Yolayıran dedi: -Onların bəxti gətirib.

XXIII - Қайырлы күн! – деді Кішкентай ханзада. - Қайырлы күн! – деді саудагер. Бұл саудагерлер шөл қандыратын сиқыр дәрі сататын. Аптасына бір рет қабылдасаң болғаны, шөл қыспайтын болады. - Сен мұны неге сатып тұрсың? – деп сұрады Кішкентай ханзада. - Уақыт үнемдеу үшін, - деді саудагер. - Сарапшылар жүргізген есептің қорытындысы бойынша аптасына елу үш минут босқа ысырап етіледі екен. - Сонда ол үнемделген елу үш минутпен не істейді? - Не істесең де өз еркің... «Егер менің бос елу үш минутым болса, - деп ойланып қалды Кішкентай ханзада, - көкке шапшып атқан бұлақтан су ішуге асықпай барушы едім...»

XXIII “Good morning,” said the little prince. “Good morning,” said the merchant. He was a merchant of sophisticated pills which appeased thirst. One swallows one a week, and one no longer feels the need to drink. “Why do you sell that?” Said the little prince. “It’s a big saving of time,” said the merchant. Experts have made calculations. We save fifty-three minutes a week. “And what do we do for fifty-three minutes?” - We make what we want … “ “I,” said the little prince, “if I had fifty-three minutes to spend, I would walk slowly towards a fountain.”

XXIII Salom, - dedi Kichkina shahzoda. Salom, dedi savdogar. U tashnalikni bosuvchi, takomillashtirilgan qandaydir bir ichimlik sotib o`tirardi. Shu ichimlikdan besh-olti qultum ichilsa bas, keyin bir hafta chanqov nimaligini bilmay yuraverish mumkin. Buni sotishdan ma'ni nima? - deb so`radi Kichkina shahzoda. Bu narsa vaqtni juda qattiq tejashga yordam beradi, - dedi savdogar. - Mutaxassislarning hisobiga qaraganda, shu ichimlik tufayli haftasiga ellik uch daqiqa tejash mumkin ekan. Xo`sh, o'sha ellik uch daqiqada nima qilinadi keyin? Xohlagan ishingni qilaverasan. «Agar mening ellik uch daqiqa ortiqcha vaqtim bo`lsa edi, - deb ko`nglidan o`tkazdi Kichkina shahzoda, - to`ppa-to`g`ri buloq boshiga borardim-u...»

XXIII “Günaydın” dedi küçük prens. “Günaydın” dedi satıcı. İnsanların susuzluğunu gidermek üzere hazırlanmış tabletler satardı. Haftada bir kez bu tabletlerden aldınız mı, o hafta hiç susamazdınız. “Peki bunları niçin satıyorsunuz?” “Çünkü bu, insanlara çok vakit kazandırıyor. Uzmanlar bunun araştırmasını yaptılar. Haftada tam elli üç dakika kazanıyorsun.” “Peki bu elli üç dakikada ne yapıyorlar?” “Canları ne isterse.” “Eğer elli üç dakikam olsaydı,” dedi küçük prens, “bir su pınarına doğru ağır ağır yürürdüm.”

يىگىرمە ئۈچىنچى - ياخشىمۇسىز؟ - شاھزادە بىر سېتىقچىدىن ئەھۋال سوراپتۇ. - ياخشىمۇسىز؟ - سېتىقچى بىر خىل ئۇسسۇزلۇقنى باسىدىغان ئالاھىدە دورىنى توۋلاپ يۈرۈپ سېتىۋاتقان بولۇپ، بۇ دورىدىن ھەپتىدە بىر تاللا يەۋالسا، سۇ ئىچمىسىمۇ بولىدىكەن. - كىشىلەر نېمىشقا بۇ دورىنى ئالىدۇ؟ - دەپ سوراپتۇ شاھزادە. - ۋاقىتنى تېجەش ئۈچۈن. مۇتەخەسسىسلەرنىڭ سىناق قىلىشىچە، بۇ دورىنى يەۋالغانلار ھەر ھەپتىدە ئەللىك ئۈچ مىنۇتنى تېجەپ قالالايدىكەن. - ئۇنداقتا ئۇ ئەللىك ئۈچ مىنۇتتا نېمە ئىش قىلىدۇ؟ - نېمە قىلغۇسى كەلسە شۇنى قىلىدۇ. - مېنىڭ ئەللىك ئۈچ مىنۇت ۋاقتىم بولغان بولسا، سۈزۈك سۇ ئېقىپ تۇرغان بۇلاقنىڭ قېشىغا بارغان بولاتتىم، - دەپ ئويلاپتۇ شاھزادە.

XXIII -Salam, -balaca şahzadə dedi. -Salam, - tacir onun salamını aldı. Bu, təkmilləşdirilmiş həb taciri idi. Bu həb susuzluğu dər hal yatırırdı. Birini qəbul etsən, bütün həftə boyu su içmək istəməzsən. -Sən bunu niyə satırsan?, - deyə balaca şahzadə soruşdu. Tacir dedi: -Bu, vaxta qənaət etmək üçün mühüm bir şeydir. Onu atanda, mütəxəssislərin hesabla- malarına görə, həftədə əlli üç dəqiqəyə qənaət edirsən. -Bəs bu əlli üç dəqiqədə nə etmək olar? -Nə istəyirsən, onu da elə... Balaca şahzadə öz-özünə fikirləşir: "Əgər mənim həftədə əlli üç dəqiqə artıq vaxtım ol-saydı, tələsmədən, yavaş-yavaş bulağa tərəf gedərdim..."

XXIV Шөл далада апатқа ұшырағалы сегіз күн өткен еді. Саудагер туралы оқиғаны суымның соңғы тамшысын ішіп отырып тыңдадым. - Иә, - дедім мен Кішкентай ханзадаға, - сенің оқиғаларың өте қызық-ау, бірақ мен ұшағымды әлі жөндеп болмадым, ішер суым да бітті. Егер мен де көкке шапшыған суға қара асықпай бет алсам, өзімді бақытты сезінуші едім! - Менің түлкі досым..., - деп бастап еді... - Менің кішкентайым, қазір түлкі туралы сөз тыңдар шамам жоқ! - Неге? - Өйткені шөлден қатып өлерміз... Ол менің айтқанымды ұқпастан, маған былай деп жауап қатты: - Өлу керек болғанның өзінде досың болғаны жақсы ғой. Мен түлкі досым болғанына қуаныштымын...

XXIV We were on the eighth day of my breakdown in the desert, and I had listened to the merchant’s story, drinking the last drop of my supply of water: “Ah! “I said to the little prince,” they are very pretty, your memories, but I have not yet repaired my plane, I have nothing more to drink, and I should also be happy if I could walk gently towards a fountain ! “My friend, the fox,” he said. “My little fellow, it’s no longer the fox!” - Why ? “Because we’re going to die of thirst …” He did not understand my reasoning, but he replied: “It’s nice to have a friend, even if we’re going to die. I am very glad to have had a friend fox … “

XXIV Falokatga uchraganimga rosa bir hafta bo'lgan edi, g`aroyib ichimlik sotadigan savdogar haqida eshitgach, so`nggi qultum suvimni ichib tugatdim. Ha-a, - dedim Kichkina shahzodaga qarab, - bu aytgan gaplaring hammasi qiziq, ammo men half samolyotimni tuzatolganim yo`q, mana, ko`rding, oxirgi tomchi suvni ham quritdim, agar to`ppa-to`g`ri buloq boshiga borib qolsam, men ham o'zimni behad baxtiyor hisoblardim. Men do`st bolgan Tulki aytardiki... Azizim, hozir tulki-pulking qulog'imga kirmaydi! Nega? "Chunki tashnalikdan ketishimga kezim yetib turibdi..." U gap nimadaligini baribir tushunmadi-da, yana e'tiroz bildirdi: Do`sting bo'lsa yaxshi-da, qo'rqmay olimga ham boraversang Mana men Tulki bilan do`st bolganimdan shunday xursandmanki...

XXIV Satıcının hikayesini dinlediğim sırada sekiz gündür çölde bulunuyordum ve elimdeki suyun son damlalarını yudumluyordum. “Anılarını dinlemek gerçekten de güzel” dedim küçük prense, “ama henüz uçağımı tamir etmeyi başaramadım. Keşke ben de bir su pınarına doğru ağır ağır yürüyebilseydim. “Dostum tilki bana demişti ki...” “Sevgili dostum. Bunun tilkiyle hiçbir ilgisi yok ki!” “Ama neden?” “Çünkü susuzluktan öleceğiz.” “İnsanın dostu olması iyidir. Ölecek olsa bile. Ben tilkiyle dost olduğum için çok mutluyum.”

يىگىرمە تۆتىنچى شاھزادە سېتىقچىنىڭ ھېكايىسىنى سۆزلەۋاتقاندا، مېنىڭ قۇملۇقتا پېشكەللىككە ئۇچرىغىنىمغا سەككىز كۈن بولغان ئىدى. بۇ چاغدا دەل ئاخىرقى بىر تېمىم سۈيۈمنى ئىچىپ بولغان ئىدىم. - سېنىڭ كەچۈرمىشلىرىڭ ھەقىقەتەن بەك قىزىقارلىقكەن، لېكىن ئايروپىلانىمنىمۇ ئوڭشاپ بولالمىدىم، ئىچكۈدەك سۈيۈممۇ قالمىدى. ناۋادا، ھەقىقەتەن بىرەر بۇلاقنىڭ قېشىغا بارغىلى بولغان بولسا ئىدى، بەك خۇش بولغان بولاتتىم. - تۈلكە دوستۇمنىڭ دېيىشىچە... - شاكىچىك دوستۇم. ھازىر تۈلكىنىڭ گېپىنى قىلىدىغان پەيت ئەمەس. - نېمىشقا؟ - چۈنكى ئۇسساپ ئۆلەپ دەۋاتىمەن... شاھزادە سۆزۈمنىڭ مەنىسىنى ئاڭقىرالمىدى. ئەمما مۇنداق دېدى: - ئىنسان دېگەننىڭ دوستى بولسا ئۆلسىمۇ خۇشال كېتىدۇ. مەسىلەن مەن تۈلكە دوستۇمنىڭ بولغانلىقىدىن ئىنتايىن خۇشال.

XXIV Səhrada qəzaya düşdüyüm gündən bir həftə keçirdi. Götürdüyüm su ehtiyatının son damcı- sını içə-içə tacirin hekayətinə qulaq asırdım. Mən balaca şahzadəyə dedim: -Ah! Sənin xatirələrin necə də gözəldir, lakin mən təyyarəmi hələ təmir etməmişəm. İçməyə daha suyum da qalmayıb. Sənin dediyin kimi, mən də yavaş-yavaş bulağa tərəf gedə bilsəydim, özümü xoşbəxt sayardım. O, mənə dedi: -Mənim dostum tülkü... -Ay mənim əzizim, indi tülkü-mülkü vaxtı deyil! -Niyə? -Çünki, susuzluqdan öləcəyəm... O, mənim fikrimi başa düşmədən cavab ver-di: -Adam lap öləndə də, dostu olmaq yaxşı şeydir. Məsələn, mən çox şadam ki, tülkü kimi dostum var...

«Ол төнген қауіпті дұрыс бағаламай тұр, - деп ойладым мен. – Оның қарны ешқашан ашқан да, өзі шөлдеген де емес. Аздап күн қыздырса болғаны...» Алайда, ол маған қарады да, менің ойыма жауап бергендей: - Мен де шөлдедім... Жүр, құдық іздейік..., - деді. Ұшы-қиырсыз жапан түзде құдық іздеген миға қонымсыз нәрсе дегендей қолымды торыққан кейіппен сермей салдым. Дегенмен, біз жолға аттанып кеттік.

“He does not measure danger,” I said. He never has neither hunger nor thirst. A little sunlight is enough … » But he looked at me and answered my thought: “I’m thirsty too … look for a well …” I made a gesture of weariness: it is absurd to look for a well, at random, in the immensity of the desert. Nevertheless, we set out on the march.

«Qanday dahshatli halo xavf solib turganini u sezmaydiyam, bilmaydiyam. Umrida hech qachon na ochlikni, na tashnaiikni ko`rgan. Unga quyosh nurining o'zi kifoya...» Men buni tovush chiqarib aytmadim, o'zimcha xolos. Biroq Kichkina shahzoda menga qaradi-da, to`satdan: Men ham chanqadim... yur, quduq qidirib ko`ramiz, dedi. Men horg`in siltadim: bu poyonsiz sahroda tusmollab quduq izlashdan nima ma'no bor? Ammo ban bir yolga tushdik.

Kendi kendime “Tehlikenin farkında değil” dedim. “Ne acıkıyor, ne de susuyor. İstediği tek şey biraz gün ışığı.” Küçük prens sanki ne düşündüğümü anlamış gibi: “Ben de susadım. Hadi gidip bir kuyu arayalım” dedi. Bunun yararsız olduğunu anlatan bir işaret yaptım. Çölün ortasında bir kuyu aramak saçmaydı. Yine de birlikte yürümeye başladık.

«ئۇنىڭ خېيىم – خەتەرگە بولغان چۈشەنچىسى ئىنتايىن تېيىز، بەكلا يۈزەكى ئىكەن، تەلىپىمۇ شۇنچىلىك ئاددىي. كىچىككىنە كۈن كۆرسىلا قانائەت تاپىدىكەن» دەپ ئويلىدىم مەن. ئۇ گېپىمنى چۈشەنگەندەك ماڭا تىكىلگىنىچە مۇنداق دېدى: - ئۇسساپ كەتتىم، بىز بىللە قۇدۇق تاپايلى. پايانسىز قۇملۇقتا نەدىنمۇ قۇدۇق تاپقىلى بولسۇن!؟ شۇنداقتىمۇ يەنىلا يولغا چىقتۇق.

Mən öz-özümə dedim: "O, təhlükənin böyüklüyünü təsəvvür etmir. Ona nə var, aclığın və susuzluğun nə olduğunu o, heç vaxt bilməmiş-di. Bir az günəş şüası onun üçün kifayətdir..." Lakin o mənə baxdı və fikirlərimi oxuyurmuş kimi cavab verdi: -Mən də su istəyirəm... gəl bir quyu axtaraq… Mən yorğunluqdan əlimi ahəstə-ahəstə tərpətdim: bu ucsuz-bucaqsız səhrada bəxtə-bəxt quyu axtarmaq boş şey idi. Bununla belə, biz quyu axtarışına başladıq.

Ұзақ уақыт бойы үнсіз жүріп келе жатқанда кеш батып, аспанда жұлдыздар жымыңдай бастады. Шөл қысып ыстығым көтеріліп келе жатқандықтан болар, мен жұлдыздарды түсімде көріп тұрғандай болдым. Кішкентай ханзаданың сөздері есімнен шықпай тұрып алды. - Демек, сенің де шөлдегенің ғой? – деп сұрадым одан. Бірақ ол менің сұрағыма жауап қатпады. Ол маған жай ғана былай деді: - Су жүрекке де пайдалы... Мен оның айтқанын түсінбесем де, үндемедім... Оған сұрақ қоюдың пайдасы жоқ екенін білетінмін.

When we had walked for hours, in silence, night fell, and the stars began to light. I saw them as if in a dream, having a little fever, because of my thirst. The words of the little prince danced in my memory: “Are you thirsty then, too?” I asked him. But he did not answer my question. He simply says: “Water can also be good for the heart …” I did not understand his answer but I was silent … I knew that he should not be interrogated.

Uzoq vaqt bir-birimizga churq etmay bordik; nihoyat, qorong1 tushib, osmonda birin-ketin yulduzlar charaqlay boshladi. Tashnalikning zo`ridan meni biroz bezgak ham tutmoqda edi, shu boil yulduzlarni tushdagidek elas-elas ko`rardim. Kichkina shahzodaning gapi yodimga tushib, so`radim: - Demak, tashnalik nimaligini sen ham bilar ekansan-da? Biroq u indamadi, faqat shunchaki so'zlagandek: Suv ba'zan yurakka ham kerak - deb qo`ydi. Uning nima demoqchiligini tushunmadim-u, soirab ham o`tirmadim - uni so`roq qilishning behuda ekanini yaxshi bilardim.

Hiç konuşmadan saatlerce yürüdük. Karanlık bastırdı, yıldızlar da tek tek belirmeye başladı. Susuzluğumun etkisiyle, yıldızlara bakarken kendimi rüyada gibi hissettim. Küçük prensin sözleri zihnimde yankılanmaya başlamıştı. “Demek sen de susadın?” diye sordum. Ama sorumu yanıtlamadı. Sadece: “su kalbimize faydalıdır” dedi. “Ne demek istediğini anlamamıştım, ama bir şey sormadım. Artık ona soru sormanın hiçbir yararı olmadığını gayet iyi biliyordum.

ئۈن – تىنسىز بىر نەچچە سائەت ماڭغاندىن كېيىن، قاراڭغۇ چۈشۈشكە، يۇلتۇزلار جىمىرلاشقا باشلىدى. ئۇسسۇزلۇق دەستىدىن قىزىتمام ئۆرلەپ، ئاسماندىكى يۇلتۇزلار چۈشۈمدىكىدەك غۇۋا كۆرۈنگىلى تۇردى. شاھزادىنىڭ گەپلىرىمۇ كاللامدا غۇۋا ئەكس ئېتىشكە باشلىدى.شاھزادىنىڭ گەپلىرىمۇ كاللامدا غۇۋا ئەكس ئېتىشكە باشلىدى. - ئۇسساپ كەتتىڭمۇ؟ - دەپ سورىدىم شاھزادىدىن. ئەمما ئۇ سوئالغا جاۋاب بەرمىدى. پەقەتلا مۇنداق دېدى: - قەلبمۇ سۇغا موھتاج. ئۇنىڭ نېمە دېمەكچى ئىكەنلىكىنى بىلمىسەممۇ، لېكىن داۋاملىق سوراۋېرىشنىڭمۇ ھاجىتى يوقلىقىنى ھېس قىلدىم.

Lal-dinməz saatlarla getdik. Gecə düşdü, ulduzlar səmada parlamağa başladı. Susuzluq-dan bədənimə qızdırma-titrətmə gəlmişdi, ulduzları mən sanki yuxuda görürdüm. Balaca şahzadənin sözləri xatirəmdən çıxmırdı. -Deməli, sən də susuzsan?, -deyə ondan soruşdum. Lakin, o, mənim sualıma cavab vermədi. Sadəcə mənə dedi: -Suyun ürəyə də xeyri ola bilər... Onun cavabını başa düşməsəm də, dübarə heç nə soruşmayıb susdum... Mən yaxşı bilirdim ki, onu sorğu-suala tutmaq lazım deyil.

Ол шаршаған еді. Жерге отыра кетті. Мен қасына жайғастым. Біразға созылған үнсіздіктен соң ол былай деді: - Көзге ілінбейтін бір гүлдің әсерінен жұлдыздар әдемі болып тұрғаны... Мен «Әрине» дедім де, үндеместен ай сәулесіне малынған құм толқындарына қарап отыра бердім. - Шөл дала қандай әдемі, - деп қосып қойды ол. Онысы рас еді. Мен шөл даланы ұнатамын. Құм төбешікте отырасың. Көзге еш нәрсе түспейді. Еш дыбыс естілмейді. Сол кезде бір нәрсе сәулеленді... - Шөл даланың көркін келтіретін нәрсе, - деді Кішкентай ханзада, - ол – ойламаған бір жерінде құдықтың тығылып жататыны...

He was tired. He sat. I sat down beside him. And after a pause he said, “The stars are beautiful, because of a flower that one does not see …” I answered “of course” and I looked, without speaking, the folds of sand under the moon. “The desert is beautiful,” he added. And it was true. I have always loved the desert. It sits on a sand dune. We see nothing. Nothing is heard. And yet something radiates in silence… “What beautifies the desert,” said the little prince, “is that he hides a well somewhere…”

U nihoyat, holdan toyib, qumga muk choldi. Men ham yoniga ohista Allamahalgacha hech birimiz churq etmadik. Bir payt u sekingina: Yulduzlar judayam chiroyli, chunki qayeridadir gull bor, faqat ko`rinmaydi, xolos, - deb qoldi. Ha, albatta, - dedim men, oy yoausida tovlanib yotgan qum to`lqinlariga tikilgancha. Sahro ham chiroyli... - deb qo'shib qo`ydi Kichkina shahzoda. Bu gap chindan ham to`g`ri edi. Sahro menga hamisha yoqadi. Oum barxaniga chiqib o`tirasan, hech narsa ko`rinmaydi, hech narsa eshitilmaydi, ammo baribir sahro qo'ynida nimadir bilinar-bilinmas yaltiraydi... Bilasanmi, sahro nima uchun yaxshi? dedi u. - Chunki uning bag`rida, ko`z ilg`amas allaqayerlarda bulocilar yashiringan

Yoruldu ve kumların üzerine oturdu. Ben de yanına oturdum. Kısa bir sessizlikten sonra: “Yıldızlar çok güzel... Çünkü içlerinden birinde, şu an göremediğim bir çiçek yaşıyor” dedi. “Elbette” dedim. Sessizce ay ışığının altındaki kum tepeciklerini izledim. “Çok de çok güzel” dedi sonra. Gerçekten güzeldi. Çölleri hep sevmişimdir. Bir kum tepeciğinin üstüne oturursun. Hiçbir şey görmezsin. Hiçbir şey işitmezsin. Sadece çölün o sessiz, gizemli ışıltısını hissedersin. “Çöl çok güzel” dedi küçük prens, “çünkü bir yerlerinde bir kuyu gizliyor.”

شاھزادە ھېرىپ كەتكەچكە ئولتۇردى، مەنمۇ ئۇنىڭ قېشىدا ئولتۇرۇپ، گەپلىرىگە قۇلاق سالدىم. - بۇ يەردە تۇرۇپ كۆرگىلى بولمايدىغان بىر تال گۈل سەۋەبلىك يۇلتۇزلار بەك گۈزەل كۆرۈنىدۇ. - شۇنداق، - دېدىم مەن، لېكىن ئارتۇقچە گەپ قىلمىدىم. پەقەت ئاي نۇرىغا تولغان يول – يول قۇم بارخانلىرىغا تىكىلگىنىمچە قاراپ تۇرۇپلا قالدىم، - قۇملۇق نېمىدېگەن گۈزەل! – دېدى ئۇ. مەنمۇ قۇملۇقنى ئىزچىل ياخشى كۆرۈپ كەلگەچكە شۇنداق دەپ ئويلايتتىم. گەرچە قاراڭغۇدا مۇشۇنداق ئولتۇرۇپ ھېچنېمىنى ئاڭلىغىلى بولمىسىمۇ، بىراق قانداقتۇر بىر نەرسە جىمجىتلىق ئىچىدە ۋالىلداپ چاقناۋاتقاندەك قىلاتتى. - قۇملۇق شۇنىڭ ئۈچۈن گۈزەلكى، ئۇنىڭ مەلۇم جايىغا چوقۇم قۇدۇق يوشۇرۇنغان بولىدۇ، - دېدى شاھزادە.

Balaca şahzadə yorulmuşdu. O, oturdu. Mən də onun yanında oturdum. Bir az sükutdan son- ra, o yenə dedi: -Mənim tənha gülümün sayəsində ulduzlar da gözəl görünür. Heyf ki, buradan gülü görə bilmirik... Ay işığında apaydın görünən dalğa-dalğa qumlardan gözümü çəkmədən: -Əlbəttə, düz deyirsiniz, -deyə onun dediklərini təsdiqlədim. -Səhra gözəldir, -deyə o, əlavə etdi. Bu, doğrudan da belə idi. Səhra mənim hə-mişə xoşuma gəlib. Bir qum təpəsinin üstündə oturursan. Heç nə görmürsən. Heç nə eşit sən. Bununla belə, bu sakitlikdə nə isə parıldayır, nə isə işarır... Balaca şahzadə dedi: -Səhranı daha gözəl eləyən onun haradasa gizlətdiyi bulağın varlığıdır...

Кенет менің есіме құмнан шашыраған осы жұмбақ сәуленің не екені сап ете түсті. Мен бала шағымда көне бір үйде тұрғанмын. Халықтың айтуы бойынша сол үйде тығулы қазына бар екен дейтін еді. Әрине, ешкім оны тапқан емес, мүмкін іздемеген де болар. Бірақ ол жайт сол үйді қуанышқа кенелтетін. Менің үйім құпия бір сырды жасырғандай сезілетін... - Иә, - дедім мен Кішкентай ханзадаға, үй болсын, аспандағы жұлдыз немесе шөл дала болсын, оларды әдемі ететін нәрсені көзбен көре алмайсың! - Түлкімнің айтқанын қостайтыныңа мен қуаныштымын, - деді ол. Кішкентай ханзада ұйықтап бара жатқан соң, оны көтеріп алдым да, жолға шықтым. Көңілім толқып кетті. Үлбіреген нәзік асыл қазынаны көтеріп келе жатқандай болдым. Жер бетінде бұдан асқан нәзік зат болмағандай көрінді. Айдың сәулесі түскен осы бір бозғылт маңдайына, жұмулы көздеріне, желмен желбіреген кекіл шаштарына қарап келе жатып терең ойға баттым: «Менің мына көріп тұрғаным тек сырт кейпі ғана. Ең маңызды қасиеті көзге көрінбейді...»

I was surprised to suddenly understand this mysterious radiance of the sand. When I was a little boy I lived in an old house, and legend had it that a treasure was buried there. Of course, no one has ever discovered it, nor perhaps even sought it. But he delighted the whole house. My house hid a secret in the depths of her heart… “Yes,” said I to the little prince, “whether it be the house, the stars or the desert, what makes their beauty invisible! “I am satisfied,” he said, “that you agree with my fox.” As the little prince fell asleep, I took him in my arms, and set off again. I was touched. It seemed to me to carry a fragile treasure. It even seemed to me that there was nothing more fragile on Earth. In the light of the moon I looked at that pale brow, those closed eyes, the locks of hair that trembled in the wind, and I said to myself: “What I see here is only a bark. The most important is invisible … »

Hayratdan qotib goldim. Birdaniga qumlardan taralib yotadigan sirli yog‘cluning nima ekanini angladim. Bir paytlar, yosh bola chog'imda ko'hna bir uyda yashardim. Naql qilishlaricha, bu uyga katta bir xazina ko`milgan ekan. Rayshanki, uni biror kimsa hech qachon topib ololmadi, kim bilsin, balki biror kimsa hech qachon qidirib ham ko`rmagandir. Ammo o'sha mish-mish tufayli uy go`yo tilsim qilingandek sehrli ko`rinardi - uning bag`rida sir pinhon edi... - Ha-a, - dedim ohista. - Yulduzmi, uymi, sahromi, nimaiki bo'lmasin, undagi eng narsa - ko`zga ko`rinmaydigan narsadir. - Do`stim Tulki bilan hamfikr ekansan, judayam xursand - dedi Kichkina shahzoda quvonib. Saldan keyin u uxiab qoldi. Men uni qo'limda ko`targancha yoIcla davom etdim. 0`z-oczimdan hayajonlanib ketgan edim. Nazarimda, qo'limda nafis bir xazinani ko`tarib borayotgandek edim. Nazarimda, Yer yuzida bundan ko`ra nozik va nafisroq hech narsa yo'qdek tuyulardi. Oy yog`dusida uning bo`zdek gargan manglayiga, yumuq mijjalariga, shamolda to`zg`ib yotgan tillarang kokillariga termilib borarkanman, bularning barchasi - shunchaki qobiq, der edim. Eng asosiy narsani ko`z ilg`amaydi, u siyratda, botinda pinhon...

Bense çölün o gizemli ışıltısının farkına varmış, şaşırmıştım. Küçük bir çocukken çok eski bir evde otururduk. Burada bir hazinenin gizli olduğunu anlatmışlardı belki de. Ama bu hikaye evimizi büyülü bir ev yapmıştı. Benim evim, ruhunun derinliklerinde bir sır saklıyordu... “Evet,” dedim, “ne bir evin, ne yıldızların, ne de çölün güzelliğinin nereden geldiği bilinmez.” “Benimle aynı fikirde olmana çok sevindim” dedi küçük prens. Uykuya dalınca, onu kollarıma aldım ve tekrar yürümeye koyuldum. Çok duygulanmıştım. Sanki elimde çok narin bir hazine taşıyordum. Hatta dünyadaki en narin şeydi bu sanki. Ay ışığında onun solgun alnını, kapalı gözlerini ve rüzgarda titreyen buklelerini seyrettim. Kendi kendime şöyle dedim: “Bu gördüklerim sadece bir kılıftan ibaret. En önemli şeyi gözler göremez.”

يۈرىكىم سىلكىنگەندەك بولۇپ قۇملۇقتا ۋالىلداۋاتقان نەرسىنىڭ زادى نېمە ئىكەنلىكى تۇيۇقسىزلا ماڭا ئايدىڭ بولغاندەك بولدى، ئېسىمدە قېلىشىچە، كىچىك چېغىمدا ئولتۇرغان كونا ئۆنىڭ تېگىگە نۇرغۇن گۆھەر كۆمۈلگەن دېگەن بولسىمۇ، ھېچكىم ئۇنى تاپالمىغان ئىدى. شۇنداقتىمۇ گۆھەرنىڭ گېپى بىلەن بۇ ئۆي تولىمۇ جەلپكار بىلىنەتتى. سەۋەب شۇكى ئۇنىڭ تېگىگە سىر يوشۇرۇنغان ئەمەسمىدى. - بەك توغرا ئېيتتىڭ! مەيلى ئۇ ئۆي يۇلتۇز ياكى قۇملۇق بولسۇن، ئۇلارنى گۈزەل قىلىپ تۇرغان نەرسىنى كۆز بىلەن كۆرگىلى بولمايدۇ، - دېدىم مەن. - تۈلكە دوستۇمغا ئوخشاش گەپ قىلغانلىقىڭىزدىن بەك خۇش بولدۇم، - دېدى شاھزادە. شاھزادە ئۇخلاپ قالدى. يولغا چىققاندىن تارتىپ، خۇددى ئاسان چېقىلىدىغان قىممەتلىك گۆھەرنى ئاسرىغاندەك، ئۇنى ئېھتىيات بىلەن باغرىمغا بېسىپ ماڭدىم. ئاي نۇرىدا ئۇنىڭ چىرايى بوز رەڭ كۆرۈنەتتى. كۆزلىرى چىڭ يۇمۇلغان، تال – تال ئالتۇن چاچلىرى شامالدا يەلپۈنۈپ تۇراتتى. بۇ كىچىككىنە بالىغا تىكىلگىنىمچە كۆڭلۈمدىن: «بۇ دېگەن بىر تەن، ئۇنىڭدىكى ئەڭ گۈزەل نەرسىنى كۆزۈم بىلەن كۆرەلىشىم مۇمكىن ئەمەس» دېگەن ئوي كەچتى.

Məni təəccübləndirən o idi ki, qumlardan gələn əsrarəngiz nur işığının məlahətini mən bir- dən-birə anladım, hiss etdim. O zamanlar, lap balaca olanda, köhnə bir evdə yaşayırdım. Söz- söhbət gedirdi ki, həmin evdə guya xəzinə basdırılıb. Deyilənlərə görə gizlədilmiş xəzinəni in- diyə kimi tapan olmayıb, bəlkə də heç axtaran da olmayıb. Bəlkə elə o gizlədilmiş dəfinəyə görə evimiz çox füsunkar və heyrətamiz dərə-cədə gözəl görünürdü. Axı ev öz sinəsinin də-rinliyində mühüm bir sirr gizlədirdi... Mən balaca şahzadəyə dedim: -Elədir, fərqi yoxdur, söhbət nədən gedir, ev-dən, ulduzlardan, ya da səhradan. Onların gö- zəlliyi gözümüzlə görə bilmədiklərimizdir. Balaca şahzadə dedi: -Mən şadam ki, sən mənim dostum tülkümlə eyni fikri bölüşdürürsən. Balaca şahzadə yuxuya getdiyindən mən onu qucağıma götürüb yoluma davam etdim. Həyəcanlı idim. Mənə elə gəlirdi ki, ufaq və zərif bir xəzinə aparıram. Elə bir xəzinə ki, ondan daha zərifi yer üzündə olmayıb. Mən, ay işığın-da bu solğun alına, bu qapanmış gözlərə, külə- yin dalğalandırdığı bu çəngə-çəngə saça baxırdım və öz-özümə deyirdim: "Mənim bu gördü- yüm yalnız zahirdir, qabıqdır. Ən əhəmiyyətlisi isə görünməzdir..."

Оның болар-болмас ашық тұрған еріндерінен күлкі жүгіріп өткендей болған кезінде, мен тағы да іштей былай деп ойладым: «Осы Кішкентай ханзаданың көңілімді қатты елжіретер қасиеті – ол оның бір гүлге деген адалдығы, тіпті ұйықтап жатса да сол гүлдің бейнесі оған шырақтың жалынындай сәуле шашып тұратындығы...» Маған ол бұрынғыдан бетер нәзік жан болып көрінді. Шырақтарды қорғау керек: желдің лебі өшіріп тастауы мүмкін... Осылайша тоқтамай жүріп отырып, таң ата мен құдық тауып алдым.

As his half-opened lips were half-smiling, I said to myself: “What moves me so strongly about this little prince asleep is his fidelity to a flower, it is the image of a rose Radiates in him like the flame of a lamp, even when he sleeps … “And I guessed it even more fragile. It is necessary to protect the lamps: a gust of wind can extinguish them … And, walking thus, I discovered the well at dawn.

Uning xiyol ochiq lablarida tabassum o`ynardi, ularga tikilib turib o'zimcha yana shunday deb o`yladim: mana, Kichkina shahzoda, beozorgina uxlab yotibdi, feruza guliga shunchalar sadoqatliki, odamning beixtiyor erib ketadi, gulining yodi-xayoli, sham shu'lasining sharpasidek, uni biron zum, hatto uyqusida ham tark etmaydi... Va shunda men uning aslidagidan ham ko`ra nozikroq ekanini angladim. Axir sham shu'lasini ehtiyot qilish kerak - quturgan shamol uni o`chirib qo`yishi mumkin... Alqissa, shu tariqa yurdim-u mo yurdim vatong chog`i bir quduq boshiga yetib bordim.

Ona bakarken dudakları aralandı ve uykusunda hafifçe gülümsedi. “Burada uyuyan şu küçük prensin beni böylesine duygulandırmasının nedeni, onun bir çiçeğe olan bağlılığı. Uyurken bile, bu çiçeğe olan sevgisi tüm benliğini bir kandil gibi aydınlatıyor.” Şimdi daha da narindi sanki. Kandilleri çok dikkatli korumalıyız. Şiddetli bir rüzgar onları söndürebilir. Böylece yürümeye devam ettim ve gün ağarırken kuyuyu buldum.

ئۇنىڭ قىيا ئوچۇق لەۋلىرىدىن ئۇيقۇ ئارىلاش تەبەسسۇم بالقىپ تۇراتتى. ئۇنىڭ بىر تال گۈلگە شۇنچە ساداقەتمەن بولۇشى مېنى تولىمۇ تەسىرلەندۈرگەن ئىدى. ئۇيقۇغا پاتقان تۇرۇقلۇقمۇ، ئاشۇ ئەتىرگۈلنىڭ ئوبرازى ئۇنىڭ قەلبىدە، ئۇنىڭ چۈشىدە خۇددى چىرغ يالقۇنىدەك جۇلالىنىپ تۇرماقتا ئىدى. ئويلاپ شۇ يەرگە كەلگەندە، خۇددى ئۇ ئاجىز چىراغ يالقۇنىدەك، شامال چىقسىلا ئۆچۈرۈپ قويىدىغاندەك، ئۇنى تېخىمۇ چىڭ قۇچاقلىۋالدىم. ئۇنى شۇ قۇچاقلىغىنىمچە ئۇدۇل مېڭىپ، ئاخىرى تاڭ سۈزۈلگىچە سىرلىق قۇدۇقنى تاپتىم.

Onun yarıaçıq dodaqlarında güclə sezilə bi-ləcək təbəssümü görüb mən yenə öz-özümə dedim: "Məni bu yatmış balaca şahzadədə ən çox cəlb edən, onun birgülə qarşı olan sədaqə-tidir, hətta yatanda belə lampa işığı kimi üzün-də bərq vuran sevimli qızılgülünün surəti sezi-lirdi..." Mən onun göründüyündən daha zərif olduğunu duydum. Lampaları yaxşı mühafizə et-mək, qorumaq lazımdır; ani bir külək nəfəsi on-ları söndürə bilər... Beləcə gəzə-gəzə, dan yeri söküləndə nəhayət, bir quyu aşkar etdim.

XXV - Адамдар жүрдек пойызға қысыла-қымтырыла мініп алады екен, - деді Кішкентай ханзада, - бірақ не іздеп жүргендерін өздері білмейді. Сонда олар бір жерде тыныш отыра алмай, ары-бері сапырылысады... Сосын ол сөзін сабақтап: - Бекер нәрсе, - деді. Біз жеткен құдық сахаралық құдықтарға ұқсамайтын. Сахаралық құдықтар құмда қазылған жай шұңқыр ғана. Ал мынау ауылдың құдығы тәріздес. Алайда жан-жағымызда бірде-бір ауыл жоқ-ты, сондықтан мен түс көріп тұрғандай болдым. - Бұл ақылға қонбайтын нәрсе, - дедім мен Кішкентай ханзадаға, - бәрі дайын тұр: шығыршығын ойнатып көрді. Шығыршық жел айналдырмағалы көп болған ескі жел-қақпадай шиқылдап қоя берді. - Естіп тұрмысың? – деді Кішкентай ханзада, - біз бұл құдықты оятып жібергендіктен, ол әнге басты. Мен оның күш жұмсағанын қаламай: - Әкел, өзім істейін, - дедім оған, бұл сен үшін тым ауыр болады.

XXV “Men,” said the little prince, “they go into the rapids, but they do not know what they are looking for.” Then they move and turn in circles … And he added: ” It’s not worth it… “ The well we reached did not resemble the Saharan wells. The Saharan wells are simple holes dug in the sand. This one resembled a village well. But there was no village there, and I thought I was dreaming. “It’s strange,” I said to the little prince, “everything is ready: the pulley, the bucket and the rope …” He laughed, touched the rope, and pulled the pulley. And the pulley moaned as an old weathervane moaned when the wind had long slept. “You hear,” said the little prince, “we awaken this well and sings …” I did not want him to make an effort: “Let me do it,” I said, “it’s too heavy for you. “

XXV - Odamlar jon-jandi bilan tezyurar poyezdlarga oshiqib nima izlayotganini o'zIari ham bilmaydi, - dedi Kichkina shahzoda. Shuning uchun ham orom neligini bilmay goh bir tomonga, goh ikkinchi tomonga zir yuguradilar... - Xiyol o`tgach, shunday deb qo'shib qo`ydi: Lekin bari behuda... Biz topgan bu quduq Sahroyi kabirdagi boshqa quduqlarga o`xshamasdi. Odatda, bu yerdagi quduq qumni nari-beri o`yib yasalgan chuqurchadan iborat boiadi. Bu esa qishloglarda uchraydigan haqiqiy quduq edi. Ammo atrof-javonibda qishlogning asari ham yo`qiigi uchun men buni tushga yo`yib qo`yaqoldim. Galati-ya, dedim Kichkina shahzodaga, - hammasi tayyor - chambarak ham, chelak ham, argon ham... U kulimsirab qo`ydi-da, argonni tortib, chambarakni buradi. Chambarak xuddi shalog'i chiqqan charxpalakdek g'ichirlab aylana boshladi. Eshityapsanmi? - deb so`radi Kichkina shahzoda. Quduqni uyg`otib yubordik, ana, endi xirgoyi qilishga tushdi... Men u charchab qoladi, deb xavotirda edim. Suvni o'zim tortaman, dedim shosha-pisha, sening kuching yetmaydi.

XXV “İnsanlar,” dedi küçük prens, “ne aradıklarını bilmeden hızlı trenlere doluşuyorlar. Endişe ve telaşla, aynı yerde dönüp duruyorlar.” Bir an durakladıktan sonra ekledi: “Çektikleri sıkıntıya değmez bu.” Bulduğumuz kuyu Sahara Çölünün bilinen kuyularından değildi. Sahara Çölü’ndeki kuyular kumda açılmış çukurlardan ibarettir. Ama bizim bulduğumuz kuyu kasabalardaki kuyulardandı. Oysa etrafta kasaba filan yoktu. Düş gördüğümü sandım. “Ne kadar garip” dedim küçük prense, “her şey hazır durumda. Makara, kova, ip, hepsi hazır.” Güldü. Makarayı çevirmeye koyuldu. Uzun süredir çalışmamaktan paslanmış olan makara, inlemeye başladı. “Duyuyor musun?” dedi küçük prens. “Kuyuyu uyandırdık. O da şarkı söylemeye başladı...” Onun yorulmasını istemiyordu. “Bana bırak” dedim. “Senin için fazla ağır.”

يىگىرمە بەشىنچى - پويىزدا قىستىلىشىپ ماڭغان ئاۋۇ كىشىلەر زادى نېمە ئىزدەيدىغاندۇ؟ - دېدى شاھزادە، - كېلىدىكەن، كېتىدىكەن، ئالدىراشلا يۈرىدىكەن. ئاندىن ئۇ يەنە مۇنداق قوشۇپ قويدى: - بۇنىڭ نېمە زۆرۈرىيىتى؟ بىز تاپقان قۇدۇق بەك غەلىتە بولۇپ، چۆلدىكى باشقا قۇدۇقلارغا ئوخشىمايتتى. ئۇ قۇمنى قېزىپ ياسالغان قۇدۇق بولماستىن، سەھرالاردىكى قۇدۇقلارغا ئوخشايتتى. بۇ يەردە بىرەر سەھرامۇ بولمىسا، ئەجەبا مەن چۈش كۆرۈۋاتقاندىمەنمۇ؟ - قىزىق ئىش... چىغرىق، چېلەك، ئارغامچا دېگەنلەرنىڭ ھەممىسى تەييار ئىكەن، - دېدىن مەن. ئۇ كۈلۈمسىرىگىنىچە ئارغامچامنى ئېلىپ، چىغرىقنى ئايلاندۇردى. چىغرىق خۇددى ئۇزۇن زامان شامال ئۇرۇلمىغان كونا شامال كۆرسەتكۈچىدەك غىچىرلاشقا باشلىدى. - ئاڭلاپ بېقىڭە! بىز بۇ قۇدۇقنى ئويغاتتۇق. ئۇمۇ بىزگە ناخشا ئېيتىپ بېرىۋاتىدۇ. - ئەكەلگىن! بۇ ئىشقا زورۇقۇپ قالىسەن، - مەن ئۇنى ھېرىپ قالمىسۇن دەپ شۇنداق دېدىم.

XXV Balaca şahzadə dedi: -İnsanlar sürət qatarlarına doluşurlar. Amma nə axtardıqlarını özləri də bilmirlər. Sonra baş- layırlar hərəkət etməyə, eyni çevrə ətrafında fırlanmağa... Sonra, o, əlavə etdi: -Hamısı da lazımsız və lüzumsuz… Bizim gəlib çatdığımız quyu heç də səhra quyularına oxşamırdı. Səhra quyuları adətən qumda qazılmış sadə yarğanlar olur. Bu isə əsil kənd quyusuna oxşayırdı. Lakin maraqlıdır ki, oralarda heç bir kənd-zad yox idi və mənə elə gəlirdi ki, yuxu görürəm. Balaca şahzadəyə dedim: - Qəribədir, burada hər şey hazırdır: çarx da, vedrə də, kəndirdə... O güldü, kəndirə toxundu və çarxı hərlətdi. Quyu çarxı uzun müddət istifadə olunmadığın- dan cırıldadı. Onun cırıltısı küləyin çoxdan ol-maması ucbatından pas atmış köhnə yelqova-nın cırıltısını xatırlatdı. -Eşidirsənmi, -deyə balaca şahzadə dilləndi, -biz bu quyunu oyadırıq, o da şadlığından oxu- yur... Mən istəmirdim ki, o güc işlədib yorulsun. Ona görə də dedim: -Sənin üçün bu, çox ağırdır. -Qoy suyu mən çəkim, sənin gücün çatmaz. Bu ağır işdir.

Мен шелекті жайлап құдықтың ернеуіне дейін тартып шығардым. Оны жақсылап тұрып құдық шетіне орналастырып қойдым. Құлағымда шығыршықтың шиқылы қалып қойыпты. Ал әлі шайқалып тұрған судың бетінде күннің бейнесі діріл қаққандай болды. - Мына суды көріп, шөлдеп кеттім, - деді Кішкентай ханзада, - маған су берші... Оның не іздегенін енді ғана ұқтым.

Slowly I hoisted the bucket up to the curb. I installed him there plumb. In my ears was the song of the pulley, and in the still trembling water I saw the sun shaking. “I am thirsty for that water,” said the little prince, “give me something to drink.” And I understood what he had been looking for!

Suv chelakni sekin tortib chiqardim-da, quduqning tosh qirg`ogIga avaylab qo`ydim. Quloglmda hamon chambarakning glchirlab aylanishi aks-sado berar, chelakdagi suv ohista chayqalar, mavjlarida quyosh shugasinu edi. Shu suvdan ichgim kelyapti, deya menga javdirab boqdi Kichkina shahzoda. Bir qultum ber... Shunda men uning nima izlab yurganini tuyqusdan angladim!

Kovayı ağır ağır çektim ve kuyunun kenarına bıraktım. Kovanın içindeki su hala titriyordu ve makaranın sesini hem kulaklarımda, hem de titreyen suda duyabiliyordum. Güneşin titrek ışıltılarını görebiliyordum. “Bu sudan içmek istiyorum” dedi küçük prens, “bana biraz su verir misin?” İşte şimdi onun ne aradığını anlamıştım!

چېلەكنى ئېھتىيات بىلەن تارتىپ ئېلىپ چىقىپ، قۇدۇقنىڭ قىرىغا قويدۇم. چىغرىقنىڭ غىچىرلىشى تېخى قۇلاق تۈۋىمدە جاراڭلىماقتا، قۇياش بولسا سۇ يۈزىدە لىغىلداپ تۇرماقتا ئىدى. - مېنىڭ تەشنا بولغىنىم دەل مۇشۇنداق شۇ. بىر يۇتۇم ئىچىۋالاي. ئۇنىڭ نېمە ئىزدىمەكچى ئىكەنلىكى ماڭا ئايان بولغان ئىدى.

Dolu vedrəni ehmalca çəkib çıxartdım və onu quyunun qırağına qoydum. Çarxın nəğmə-si qulaqlarımda hələ də səslənirdi və hələ də çalxalanan suda günəşin rəqs edən əksini görürdüm. Balaca şahzadə dedi: -Bu sudan içmək istəyirəm, ver ondan içim... Mən onun nə axtardığını indi başa düşdüm.

Шелекті көтеріп, ерніне тақадым. Ол көзін жұмған күйінше судан ішті. Тамаша мерекедей еді. Бұл су басқа сусындардан өзгеше болатын. Бұл – жұлдызды аспан астындағы ұзақ жүрген сапардан, шығыршықтың үнінен, менің қолымның күшінен жаратылған су еді. Сыйлық тәрізді жүрекке жайлы тиетін. Мен кішкене бала кезімде жаңа жыл шыршасының жарығы, шіркеудің түн ортасындағы месса кезіндегі әуені, жүрек жылытар күлкілер маған сыйлаған сыйлықтардың нұр шашуына септігін тигізетін.

I lifted the bucket to her lips. He drank, his eyes closed. It was as sweet as a party. This water was much more than a food. It was born of the march under the stars, the song of the pulley, the effort of my arms. It was good for the heart, as a gift. When I was a little boy, the light of the Christmas tree, the music of the midnight mass, the sweetness of the smiles made all the radiance of the Christmas present that I received.

Chelakni ko`tarib, asta labiga tutdim. U ko'zlarini yumib olgan, huzur qilib obihayot simirar edi. Bu chinakam bir shodiyona edi. Chunki bu oddiy suv emasdi. U sahroda, yulduzlar ostidagi uzoq sargardonlikdan so`ng, chambarakning gIchirlab aylanishidan so`ng, gollarimning harakatidan so`ng bizga muyassar boigan noyob, ilohiy bir ne'mat edi. Go`yo yurakka tengsiz mal ham edi u...

Kovayı dudaklarına dayadım. İçerken gözleri kapalıydı. Bir bayram şekeri kadar tatlıydı bu su. Diğer besinlerin hepsinden farklıydı. Yıldızların altında yapılan bir yürüyüşten, makaranın şarkısından ve kollarımın emeğinden dünyaya gelmişti. Kalbe faydalıydı. Bir armağandı sanki. Küçük bir çocukken Noel’de aldığım hediyenin güzelliği Noel ağacının ışıltısından, kutlamanın müziğinden, gülümseyen yüzlerin sıcaklığından gelirdi.

چېلەكنى ئاستا ئۇنىڭ ئېغىزىغا يېقىن ئاپاردىم. ئۇ خۇددى بايرام خۇشاللىقىغا چۆمگەبدەك كۆزلىرىنى يۇمۇۋالدى. بۇ سۇ ھەرقانداق ئىچىملىكتىن ئېسىل بولۇپ، ئۇ ئاي، يۇلتۇزلار شولا چاچقان يەر ئاستىدا ئۇزاق ئاققان، ھەمدە چىغرىقنىڭ غىچىرلاپ ناخشا ئېيتىشلىرى ۋە مېنىڭ بىلەكلىرىنىڭ كۈچىيىشى نەتىجىسىدە دۇنياغا كۆز ئاچقان ئىدى. بەئەينى كىچىك چاغلىرىمدىكى بايرام سوۋغىسى، ئېسىلغان رەڭلىك چىراغلار، يېرىم كېچىدە قويۇلىدىغان مۇزىكىلار ۋە كىشىلەرنىڭ ئىللىق كۈلۈمسىرەشلىرىنىڭ تەسىرىدە كۆزۈمگە ئاجايىپ جىلۋىدار كۆرۈنگەندەك، ئۇمۇ قەلبكە خۇشاللىق ئاتا قىلالايدىغان سوۋغات ئىدى.

Vedrəni onun dodaqları səviyyəsinə qaldırdım. Gözlərini yumub doyunca içdi... Balaca şahzadə üçün elə bil toy-bayram idi. Bu su qida maddəsi kimi anladığımız adi su deyildi. O, ul-duzların altında getdiyimiz uzun yollardan, çarxın nəğməsindən, qolların qüdrətindən yaran mış su idi. Ürəyə məlhəm, ürəyə hədiyyə idi bu su. Hədiyyədən söhbət getmişkən, mən balaca oğlan olduğum vaxtlar Yeni il yolkasının çil-çıraqlarından, gecə yarısı eşidilən kilsə musiqi-sindən, aldığım Yeni il hədiyyələrinin bəxş etdiyi sevinc və təbəssümlərdən xoşhal və xoşbəxt olduğumu indi də unutmuram.

- Сенің планетаңның адамдары, - деді Кішкентай ханзада, - бір бақтың өзінде бес мыңдап раушан гүлін өсіреді екен... сондықтан, олар оның ішінен өздерінің іздеген жалғыз нәрсесін таба алмайды... - Таба алмайды, - деп құптадым мен оны... - Әйтсе де, іздегендерін жалғыз бір гүлден немесе азғана судың көмегімен табуға болар еді ғой... - Әрине, - деп жауап қаттым мен. Сосын Кішкентай ханзада сөзін былай деп жалғады: - Бірақ, өзі соқыр. Жүрекпен іздеу керек.

“The men of your house,” said the little prince, “cultivate five thousand roses in the same garden, and they do not find what they seek.” “They do not find it,” I replied. - And yet what they are looking for could be found in a single rose or a little water … “Of course,” I replied. And the little prince added: “But the eyes are blind. You must seek with your heart. “

Sening sayyorangda, - dedi Kichkina shahzoda, - odamlar bir chamanzordan besh mingta gul o`stirar ekan-u, izlaganini topolmas ekan... Topolmaydi, - deb ma'qulladim men. Holbuki, ular izlagan narsani bir dona guldan, bir qultum suvdan ham topish mumkin. To`g`ri aytasan, - deb tasdigladim yana. Kichkina shahzoda tagin o`yga - Afsuski, ko'zlar basir. Ko`rigil ko'zi bilan izlash lozim.

“Senin yaşadığın yerdeki insanlar,” dedi küçük prens, “bir bahçenin içinde binlerce gül yetiştiriyorlar ve yine de aradıklarını bulamıyorlar.” “Doğru, bulamıyorlar” dedim. “Ve aslında aradıkları şeyi tek bir gülde, ya da bir avuç suda bulabilirlerdi.” “Evet, haklısın” dedim. “Ama gözler göremez. İnsanın kalbiyle bakması gerekir.”

- بۇ يەرنىڭ ئادەملىرى باغچىغا بەش مىڭ تۈپ ئەتىرگۈل تىكىپ قويۇلغان تەقدىردىمۇ، يەنىلا ئۆزلىرىگە لازىملىق نەرسىنى تاپالمايدىكەن، - دېدى شاھزادە. - راست! تاپالمايدۇ. - ئەمەلىيەتتە، بىر تال گۈل ياكى بىر تېمىم سۇدىمۇ ئۇلارغا لازىملىق نەرسە تېپىلاتتى. - بەك توغرا ئېيتتىڭ. - ئەمما كۆزلەر كوردۇر. ئىنسان كۆزلىرى بىلەن ئەمەس، يۈرىكى بىلەن كۆرۈشى كېرەك، - دېدى شاھزادە يەنە،

Balaca şahzadə dedi: - Sizin adamlar eyni bir bağçada beş min qızılgül yetişdirirlər... və axtardıqlarını orda tapa bilmirlər.. - Tapa bilmirlər, - deyə mən razılaşdım... - Axı, onlar axtardıqlarını tək bir qızılgüldə və ya bir qurtum suda tapa bilərdilər... - Əlbəttə, - deyə mən cavab verdim. Balaca şahzadə əlavə etdi: - Gözlər kordur. Ürəklə, qəlblə axtarmaq lazımdır.

Мен судан іштім. Терең дем алдым. Құм болса, алаулап атқан таң шапағымен бал тәрізді алтын түске боялды. Бұл да мені бақытқа кенелткендей болды. Мен не үшін қиналуым керек еді... - Сен өзіңнің уәдеңе тұруың керек, - деді маған биязы үнмен Кішкентай ханзада, қайтып менің қасыма жайғасқан соң. - Қандай уәде? - Есіңде ме... менің қошақаныма тұмылдырық беремін дегенсің... мен гүлім үшін жауаптымын!

I was drunk. I breathed well. The sand at daybreak is honey-colored. I was also pleased with this color of honey. Why should I have trouble? “You must keep your promise,” said the little prince, who had once more sat down beside me. “What promise?” - You know … a muzzle for my sheep … I am responsible for this flower! “

Suvdan mirigib ichdim. Nafas olishim yengillashdi. Sahar chog`i gum xuddi asaldek tillarang tovlanadi, unga tikilgan sari o'zimni baxtiyor sezardim. Chindan ham, nega, nedan qayg`u chekay?.. Sen va'dangning ustidan chiqishing kerak, dedi Kichkina shahzoda muloyimlik bilan tagin yonimga kelib o`tirarkan. Qanaqa va'da? Esingdami, go`zichog`ingga no`xta... beraman, degan eding?.. Axir men o'sha gulga jayobgarman-ku...

Suyu içmiştim. Nefesim yerine geldi. Güneş doğarken kumun rengi bal rengine dönüşmüştü. Bu renk çok hoşuma gidiyordu. Peki ama bu hissettiğim acı da neydi? Yumuşak bir sesle: “Sözünde durmalısın” dedi yanıma otururken. “Hangi söz?” “Biliyorsun. Koyunuma bir ağızlık yapacağını söylemiştin. Çiçeğime karşı sorumluluğum var. Onu korumalıyım.

سۇ ئىچكەن ئىدىم تومۇر – تومۇرلىرىم ئېچىلىپ كەتكەندەك بولدى، تاڭ ئېتىپ سەھەر قۇياشى قۇملۇقنى يېقىشلىق ھەسەل رەڭگىگە كىرگۈزدى. لېكىن نېمىشقىدۇر يۈرىكىم ئازابتىن پۇچۇلانماقتا ئىدى. شاھزادە يەنە قېشىمغا كېلىپ ئولتۇرۇپ، بوشقىنە ئاۋازدا ماڭا يەنە مۇنداق دېدى: - گېپىڭىزدە تۇرۇڭ جۇمۇ! - قايسى گەپ؟ - ھېلىقى قوزىنىڭ ئاغزىغا تاقاپ قويىدىغان قاپنى دەيمەن. مەن مېنىڭ گۈلۈمگە مەسئۇل بولمىسام بولمايدۇ.

Mən su içdim. İndi yaxşı nəfəs alırdım. Dan yeri söküləndə qum bal rənginə çalırdı. Bu mənzərədən ürəyim açılırdı, özümü xoşbəxt sayırdım. Kədərlənməyə heç bir əsas da yox idi. -Lazımdır ki, sən vədinə əməl edəsən, -deyə, yenidən yanımda əyləşmiş balaca şahzadə astadan mənə müraciətlə dedi. -Hansı vəd? -Yadındamı... mənim qoyunum üçün burun-tac... Mən bu gül üçün cavabdehəm axı!

Қалтамнан салған суреттерімді алып шықтым. Оларды байқап қалған Кішкентай ханзада күліп жіберді: - Сенің баобабтарың аздап қырыққабаттарға ұқсайды екен... - Немене?! Ал мен салған баобабтарымды мақтаныш тұтып жүрсем! - Сенің түлкің... оның құлақтары... олар мүйізге ұқсап қалыпты ғой... құлақтары тіптен ұзын екен! Сосын ол тағы күлді. - Сен тым қаталсың, балақай, мен айдаһар жыланды ішкі және сыртқы кейпін бейнелеген басқа сурет салу қолымнан келмейді. - Жарайды, - деді ол, - балалар оны жақсы біледі.

I took out my drawing sketches from my pocket. The little prince perceived them and said, laughing: “Your baobabs, they look a bit like cabbages …” - Oh ! “ I who was so proud of the baobabs! “Your fox … his ears … they look a bit like horns … and they are too long! “ And he laughs again. “You are unjust, little fellow, I knew nothing to draw but boas closed and boas open. - Oh ! It will go, he said, the children know. “

Cho`ntagimdan chizgan rasmlarimni oldim. Kichkina shahzoda ularni ko`zdan kechirarkan, kulimsiradi: Baobablaring xuddi karamga o`xshaydi-ya... Men bolsam, baobabni boplab chizganman, deb gerdayib yuribman-a! "Tulkingning qulog`i shoxning o'zi! Uzunligini qara-yu! - U yana kulib yubordi." Bu gaping insofdan emas, og`ayni. Axir men urnrimda bo`g`ma ilonning ichki-yu tashqi ko`rinishidan boshqa narsa chizgan emasman-da. Mayli, hechqisi yo`q, dedi u meni yupatib. - Bolalar shundoq ham tushunib olishadi.

Ona bir ağızlık çizmek için cebimdeki kağıtları çıkardım. Resimleri görünce gülmeye başladı küçük prens ve: “Baobapların biraz lahanaya benzemiş” dedi. “Ya?” Oysa ben baobaplarımla gurur duymuştum! “Çizdiğin tilki... kulakları... sanki biraz boynuza benziyorlar ve çok da uzunlar.” Yine gülmeye başladı. “Haksızlık ediyorsun küçük prens” dedim. “Unutma ki, daha önce daha önce sadece iki boa yılanı çizmiştim.” “Olsun. Bunlar yeterli. Çocuklar anlayacaktır” dedi.

يانچۇقۇمدىن رەسىمنىڭ ئارگىناللىرىنى چىقاردىم. شاھزادە رەسىملەرگە قاراپ قويۇپ كۈلگىنىچە مۇنداق دېدى: - سىز سىزغان ئادانسونىيە دەرىخى يېسىۋېلەككىلا ئوخشاپ قاپتۇ. - ھە!؟ مەن ئۆزۈمچە ئادانسونىيە دەرىخىنى قالتىس سىزىۋەتتىم، دەپ ئويلاپ يۈرگەن ئىدىم. - سىز تۈلكە دوستۇمنىڭ قۇلىقىنى مۈڭگۈزدەك سىزىپ قويۇپسىز، ھەم بەكلا ئۇزۇن. - ئۇنداق دېسەڭ ماڭا بەك ئادالەتسىزلىك قىلغان بولىسەن، قورسىقى ئوچۇق ۋە يېپىق بوغما يىلاندىن باشقا ھېچنەرسە سىزىپ باقمىغان تۇرسام. - ھېچقىسى يوق. كىچىك بالىلار بۇنى بىر قاراپلا بىلىۋالالايدۇ.

Mən cibimdən şəkil eskizlərimi çıxartdım. Balaca şahzadə onlara baxıb gülə-gülə dedi: -Sənin çəkdiyin baobablar bir az kələmə ox şayır... -Oho! Mən isə öz baobablarımla necə də fəxr edirdim! -Sənin tülkünün... onun qulaqları... onlar o qədər uzundur ki, lap buynuza oxşayırlar!... O, yenə də güldü. -Sən haqlı deyilsən, əzizim, e'tiraf edim ki, mən şəkil çəkə bilmirəm. İlanı xaricdən və daxildən çəkməkdən savayı. -O! Bu da yarayar, pis deyil, uşaqlar başa düşərlər, - deyə məni sakitləşdirmək istədi.

Сонымен, мен тұмылдырықтың суретін салып бердім. Оны ұсынып жатып жүрегім аузыма тығылғандай болды: - Мен білмейтін жоспарың бар сияқты... Бірақ ол жауап қатпады. Сосын маған былай деді: - Сен білесің бе, менің Жер бетіне түскеніме ертең бір жол толады... Сосын біраз үнсіздіктен соң былай деді: - Осы маңға таяу жерге түскенмін... Сөйтті де, қызарып кетті. Тағы да, неге екенін білмеймін, мені бір түрлі уайым басып кетті. Дегенмен, ойыма бір сұрақ сап ете түсті: - Демек, сегіз күн бұрын мен сені адам мекенінен мыңдаған шақырым алшақта кездестірген кезімде, жападан-жалғыз кездейсоқ қыдырып жүрмеген болдың ғой? Сен құлаған жағыңа бе алып бара жатқан екенсің ғой? Кішкентай ханзада тағы да қызарып кетті. Ал мен күмілжи түсіп сөзімді былай деп жалғадым: - Мүмкін, бір жыл толған шығар?

So I cracked a muzzle. And I had my heart tight and gave it to her: “You have projects I do not know …” But he did not answer me. He tells me : “You know, my fall on Earth … tomorrow will be the anniversary…” Then, after a pause, he said, “I fell very close here…” And he blushed. And again, without understanding why, I experienced a bizarre grief. However, a question came to me: “Then it was not by chance that the morning I met you a week ago, you walked like that, all alone, a thousand miles from all the inhabited regions! You were returning to the point of your fall? “ The little prince blushed again. And I added, hesitating: “Perhaps because of the birthday?”

Keyin men uning qo'zichogiga no`xta chizib berdim. Suratni Kichkina shahzodaga berdim-u, negadir yuragim zirqirab ketdi: Nimanidir qo'ygansan-u, menga aytmayapsan... Biroq u indamadi. "Bilasanmi,- dedi nihoyat,- ertaga siziarning huzuringizga - Yerga kelganimga bir yiltag`n jimib qoldi, bir zum o`tgach: - Men mana shu atrofga tushgan edim... - dedi. Shunday dedi-yu, duv qizarib ketdi." Negaligini Xudo biladi-yu, dilimni yana qo'rg`oshindek g`ashlik qopladi. Lekin baribir yurak yutib so`radim: Bundan chiqdiki, bir hafta avval, ikkalamiz tanishgan tongda, odamzod makonidan ming-ming chaqirim uzoq bu ovloq yerlarda sen yolgiz bejiz kezib yurmagan ekansan-da? Osmondan tushgan joyingga qaytib kelayotganmiding? Kichkina shahzoda battarroq qizarib ketdi. Men endi hadiksirab so`radim: Balki, bir yil to'lgani uchun shunday qilmoqchidirsan?

Ben de kurşunkalemle bir ağızlık çizerek ona verdim. Verirken yüreğim sızladı. “Benim bilmediğim planların var senin...” Ama cevap vermedi küçük prens. Onun yerine bana: “Biliyorsun, Dünyaya inişim... Yarın Dünyaya inişimin yıldönümü” dedi. Sonra ekledi: “Buraya çok yakın bir yere inmiştim.” Yüzü kızardı. Ve bir kez daha, nedenini bilmediğim bir acı kapladı yüreğimi. Fakat zihnimde bir soru belirmişti. “Yani sekiz gün önce seninle burada karşılaştığım sabah, insanlardan binlerce kilometre uzakta tek başına dolaşıp durmanın bir nedeni mi vardı? Ait olduğun yere mi dönüyordun?” Küçük prens yine kızardı. “Belki de yıldönümü nedeniyle geldin buraya, ha?”

قېرىنداش بىلەن قوزىغا قاپ سىزىپ بەردىم. ئۇنى شاھزادىگە سۇنۇۋېتىۋىپ يۈرىكىم ئامبۇر بىلەن قىسىلغاندەك ئازابلىنىپ كەتتىم. - ئەمدى نېمە قىلماقچىسەن؟ - دەپ سورىدىم. ئۇ جاۋاب بېرىشنىڭ ئورنىغا پەقەتلا مۇنداق دەپ قويدى: - ئەتە يەرشارىغا چۈشكىنىمگە بىر يىل بولىدۇ. بىردەم سۈكۈتتىن كېيىن ئۇ يەنە مۇنداق دېدى: - مۇشۇ يەرگە يېقىن بىر يەرگە چۈشكەن ئىدىم. شۇنداق دەۋېتىپ ئۇنىڭ يۈزى قىزىرىپ كەتتى. نېمىشقىدۇر يەنە قاتتىق ئازابلىنىشقا باشلىدىم. تۇيۇقسىز كاللامغا بىر ئوي كېلىپ قالدى – دە، مۇنداق دېدىم: - دېمەك بىر ھەپتە ئىلگىرى سېنى ئۇچراتقان چېغىمدا، سەن مۇشۇ ئىنسى – جىن يوق قاقاس قۇملۇقتا كېتىۋېتىپتىكەنسەن، شۇ چاغدا ئاشۇ چۈشكەن جايىڭغا قايتىپ كېتىۋاتقانمىتىڭ؟ شاھزادىنىڭ يۈزى يەنە قىزىرىپ كەتتى. مەن ئىككىلەنگەن ھالدا يەنە سورىدىم: - بۇ يەرگە چۈشكەنلىكىڭنىڭ بىر يىللىق خاتىرە كۈنىنى تەبرىكلەي دەپتىكەنسەن – دە؟

Mən qələmlə bir buruntac çəkdim. Bu şəkli balaca şahzadəyə verəndə ürəyim sıxıldı: -Nəsə fikirli görünürsən, bu barədə mənə demək də istəmirsən... Mən istərdim sənin is-tək- arzundan xəbərdar olum... Lakin cavab vermədi, sadəcə olaraq dedi: -Bilirsənmi, mənim Yer kürəsinə düşməyimin... sabah bir ili tamam olur... Bir az sükutdan sonra, o, yenə dilləndi: -Mən lap bu yaxınlara düşmüşdüm… O qızardı. Heç özüm də bilmədən yenidən qəribə bir kədərhissi keçirdim, ovqatım pozuldu. Bununla belə, ağlıma belə bir sual gəldi: -Yadındamı, bir həftə əvvəl bütün yaşayış yerlərindən min mil aralı tamamilə tənha gəziş- diyin səhər? Onda bizim tanışlığımız təsadüfi olmadı, eləmi? Sən həmin düşdüyün nöqtəyə qayıdırdınmı? Balaca şahzadə lap bərk qızardı. Mən tərəddüdlə əlavə etdim: -Bəlkə ildönümünə görə?...

Кішкентай ханзада қайта қызарды. Ол ешқашан сұраққа жауап бермейтін, бірақ адам бетінің қызарғаны «иә» деп құптағанын білдірмейтін емес пе еді. Солай емес пе? - Мен қорқып тұрмын, - дедім күрсініп. Бірақ ол маған былай деп жауап қатты: - Сен енді жұмысқа кірісуге тиіссің. Ұшағыңа қайтып бар. Мен сені осы арада тосамын. Ертең кешкісін қайта орал... Дегенмен, менің көңілім саябыр таппады. Түлкі есіме түсіп кетті. Қолға үйретіп алуға жол берсең, кейін жылайтын кезге де душар болуың ықтимал.

The little prince blushed again. He never answered questions, but when you blush, it means “yes”, is not it? “Ah! Said I, “I am afraid.” But he answered: “You have to work now. You have to go back to your machine. I’m waiting for you here. Come back tomorrow night … “ But I was not reassured. I remembered the fox. We risk crying a little if we let ourselves tame…

U yana loladek qizardi. U birorta savolimga javob bermadi, ammo qip-qizarib ketgani - «ha» degani emasmi? Qo’rqib ketyapman...- deya so`z boshladim xo`rsinib. Ammo u gapimni kesdi: - Ishga kirishadigan vaqting Turaqol, mashinangning yoniga bor. Men seni shu yerda kutaman. Ertaga kechqurun qaytib kelgin... Ammo baribir ko`nglim tinchimadi. Beixtiyor Tulkini esladim. Oolga o'rganib qolganingdan keyin ba'zan ko`zyosh to`kishga ham to`g`ri keladi.

Yine kızardı küçük prens. Sorularıma cevap vermemişti. Ama yüzünün kızarması “Evet” anlamına gelmez miydi? “Ah, sevgili dostum, sanırım biraz korkuyorum” dedim. Rahatlatıcı bir sesle: “ Şimdi çalışmalısın. Motorunun yanına gitmelisin. Ben seni burada bekleyeceğim. Yarın akşam yine gel...” dedi. Ama içim rahatlamamıştı. Tilkiyi hatırladım. İnsan birinin kendisini evcilleştirmesine izin verirken, bir parça da ağlamayı göze alıyor demektir.

شاھزادىنىڭ يۈزى ئۈچىنچى قېتىم قىزاردى. ئۇ ئۈندىمىدى، ئەمما يۈزىنىڭ قىزىرىشى «ھەئە» دېگىنى ئەمەسمۇ. - ئەنسىرەپ تۇرۇۋاتىمەن، - دەپ گەپ باشلىدىم، لېكىن شاھزادە گېپىمنى كېسىپلا: - سىز ئايروپىلانىڭىزنىڭ قېشىغا قايتىپ، ئىشىڭىزنى قىلىۋېرىڭ! ئەتە كەچتە كېلىڭ، مەن مۇشۇ يەردە سىزنى ساقلاپ تۇرىمەن. لېكىن مەن يەنىلا خاتىرجەم بولالمىدىم. ھېلىقى يىغلىماقچى بولغان تۈلكىنىڭ مۇنۇ سۆزى ئېسىمگە كېلىپ قالدى: «ئىنسان بىر قېتىم كۆندۈرۈلسە، كۆز يېشى تۆكۈشكىمۇ تەييارلىق قىلىۋېلىشى لازىم.»

O, yenə də qızardı. O, sualların heç birinə cavab vermirdi, lakin qızarmaq elə "hə" deməkdir, deyilmi? Mən ona dedim: -Ah! Mən qorxuram... O isə cavabında: -Sən indi işləməlisən. Maşınının yanına qayıtmalısan. Mən səni buradaca gözləyirəm. Sabah axşam qayıt... Nədənsə ürəyim sakit deyildi. Tülkünü xatırlayırdım. Əhliləşməyə verdiyin razılığa görə ağlamalı olursan.