KAZ Қазақ
– Мына ешкілерді қараңдар! Тамақты уайымдап отырғанда,өздерінің кез келуін, – дейді. Бұларды қасқырлардың бәрі де көреді де, «тамақ табылды» деп қарқ-қарқ күліседі. Сонда екі ешкі тұрып:
– Жоқ, мырзалар, біз сендерге жегізбейміз. Біз сендер сияқты талай қасқырлардың басын жеп көргенбіз, – дейді. Бұған қасқырлар нанбайды да:
– Ондай күшті сендерге кім берсін? – дейді. Сонда ешкілер:
– Кім бергенін көресіңдер ғой, мына қаптың ішінде қырық қасқырдың басы бар, қазір сендердің бастарыңды қосамыз, барлығы сонда сексен болады, – дейді де бір ешкі бастың біреуін қаптан суырып алғанда, қасқырлар қорқа бастайды. Сонда қорық- пайтын көкжал біреуі отырады да:
– Қане, екіншісін көрсетші, – дейді. Ешкілер қолдарына алған басты қапқа қайта салып, біреуін суырып алғанда, қасқырлар үрейленіп кейін шегіне бастайды. Олардың қорыққанын ешкілер сезеді де:
– Қане, біздің қасқырдың етін жемей, қарнымыз ашқанына көп болды. Өздеріңе жан керек болса, біреуін сойып, бізді қонақ қылыңдар, – дейді. Бұған қасқырлар амалсыздан көнеді де, ешкілерді төрге шығарып, әуелі су әкелмек боп төртеу-бесеуін жібереді, олар кеткеннен кейін суға кеткендерді тез ертіп келмек болып, он шақтысы кетеді. Сүйте-сүйте қасқырдың бірі қалмастан қашып кетеді.
Қасқырлардың бұл қылығын мазақтап күле-күле екі ешкі Жартыбайға қайтып кепті.
ENG Ағылшын
– Look at that! We were just worrying about food, and here it comes walking to us!
All the wolves burst into laughter. But one goat stepped forward and said:
– No, gentlemen, you won’t eat us. We’ve eaten plenty of wolves before, your kind doesn’t scare us.
The wolves didn’t believe it.
– Who would give such power to goats like you? – they sneered.
The goats replied:
– You’ll see soon enough. In this sack we carry the heads of forty wolves. If we add yours, that’ll make eighty! – said one goat, pulling out one of the skulls from the sack.
The wolves gasped and stepped back in fear. Only one bold, gray old wolf growled:
– Show me another one then!
The goats quickly put the first skull back, pulled out the second, and waved it in front of them. Now the wolves were truly terrified and began backing away.
Seeing their fear, the goats declared:
– We haven’t eaten wolf meat in a long time, it's been so long. If you value your lives, slaughter one of your own and treat us as guests!
With no courage left to resist, the wolves obeyed. They placed the goats at the head of the circle, treated them as guests, and sent a few to fetch water. But when some went for water, about ten more went to bring them back quickly, until not a single wolf remained.
Laughing at their cowardice, the two goats made their way safely back home to Zhartybai.
OZB Өзбек
- Mana bu echkilarni qaranglar! Ovqatni o‘ylab o‘tirganimizda, o‘zlarining ro‘para kelishini, - deydi. Bularni qashqirlarning hammasi ham ko‘radi-da, «ovqat topildi» deb qahqah urib kulishadi. Shunda ikki echki turib:
- Yo‘q, mirzolar, biz sizlarga yedirmaymiz. Biz sizlarga o‘xshagan talay qashqirlarning boshini yeb ko‘rganmiz, - deydi. Bunga qashqirlar ishonmaydi-da:
- Bunday kuchni sizlarga kim bersin? - deydi. Shunda echkilar:
- Kim berganini ko‘rasizlar-ku, mana bu qopning ichida qirqta qashqirning boshi bor, hozir sizlarning boshlaringizni ham qo‘shamiz, hammasi shunda sakson bo‘ladi, - deydi-da, bir echki boshning bittasini qopdan sug‘urib olganida, qashqirlar qo‘rqishni boshlaydi. Shunda qo‘rqmaydigan ko‘kjal bittasi o‘tiradi-da:
- Qani, ikkinchisini ko‘rsat-chi, - deydi. Echkilar qo‘llariga olgan boshni qopga qayta solib, bittasini sug‘urib olganida, qashqirlar vahimaga tushib orqaga chekina boshlaydi. Ularning qo‘rqqanini echkilar sezadi-da:
- Qani, bizning qashqirning go‘shtini yemay, qornimiz ochqaniga ko‘p bo‘ldi. O‘zlaringga jon kerak bo‘lsa, bittasini so‘yib, bizni mehmon qilinglar, - deydi. Bunga qashqirlar ilojsiz ko‘nadi-da, echkilarni to‘rga chiqarib, avvaliga suv keltirgani to‘rt-beshtasini jo‘natadi, ular ketganlaridan keyin suvga ketganlarni tez boshlab kelish uchun, o‘ntacha ketadi. Shunday qilib, qashqirlarning birortasi qolmasdan qochib ketadi.
Qashqirlarning bu qilig‘ini mazaxlab kula-kula ikki echki Jartiboyning oldiga qaytib kelibdi.
TUR Түрік
“Şu keçilere bakın hele! Biz açlıktan ne yapacağımızı bilemezken, yemek kendi ayaklarıyla geldi!” demişler. Hepsi de “Yaşasın, yemek var!” diye gülüşmüşler.
Ama keçiler hiç korkmamış gibi yapmışlar. Dimdik durmuşlar ve şöyle demişler:
“Yok öyle! Biz size yem olmayız. Bizim gibi keçiler sizin gibilerin başını çoktan yemiştir.”
Kurtlar buna pek inanmamış. “Siz nasıl olur da kurtları yersiniz?” demişler. Keçiler hemen yanıt vermiş:
“Şimdi görürsünüz! Bu çuvalda kırk kurdun kafası var. Sizin kafalarınızı da eklersek, seksen olur!” demişler.
Sonra bir keçi çuvaldan bir kurdun kuru kafasını çıkarmış. Kurtlar şaşırmış, biraz da korkmuşlar. İçlerinden cesur olan bir tanesi,
“Bir tane daha gösterin bakalım,” demiş.
Keçi başı tekrar çuvala koymuş, sonra başka bir tanesini çıkarmış. Kurtların gözleri büyümüş, ayakları geri geri gitmeye başlamış. Keçiler hemen anlamış korktuklarını. O zaman demişler ki:
“Biz kurt eti yemeyeli çok zaman oldu. Karnımız aç. Eğer yaşamak istiyorsanız, aranızdan birini kesin, bize ziyafet yapın.”
Kurtlar istemeye istemeye razı olmuş. Keçileri baş köşeye oturtmuşlar. Önce dört-beş kurtu su getirmeye göndermişler. Gidenler dönmeyince, “Gidip bakalım,” diye on kadar kurt daha gitmiş. Onlar da dönmemiş. Sonunda hepsi kaçmış gitmiş!
Geriye tek bir kurt bile kalmamış. Keçiler ise kurtların bu hâline baka baka, güle güle Jartıbay’ın yanına dönmüşler.
UIG Ұйғыр
– مونۇ ئۆشكىلەرنى كۆرۈڭلار! تاماقنى ئويلاپ ئولتارغاندا، ئۆزلىرىنىڭ كەلگىنىنى، – دەيدۇ. بۇلارنى بۆرىلەرنىڭ ھەممىسى كۆرىدۇدە، «تاماق تېپىلدى!» دەپ قاخ – قاخ كۈلۈشىدۇ. شۇندا ئىككى ئۆشكە تۇرۇپ:
ياق، جاناپلار، بىز سىلەرگە ئۆزىمىزنى يېگىزمەيمىز. بىز سىلەرگە ئوخشاش، تالاي بۆرۈلەرنىڭ بېشىنى يەپ كۆرگەنمىز، – دەيدۇ (ئۆشكىلەر).
بۇ سۆزگە بۆرىلەر ئىشەنمەيدۇدە:
– ئۇنداق كۈچنى سىلەرگە كىم بەرسۇن؟ – دەيدۇ. شۇندا ئۆشكىلەر ئېيتىدۇ:
– كىم بەرگەنلىگىنى ئۆزەڭلەر كۆرىسىلەر. بۇ قاپنىڭ ئىچىدە قىرىق بۆرىنىڭ بېشى بار. ھازىر سىلەرنىڭ بېشىڭلارنى قوشىمىز، ھەممىسى سەكسەن بولىدۇ، – دەيدۇدە، ئاندىن بىر ئۆشكە <MS/>قاپتىن بىر باشنى سۇغۇرۇپ ئالغاندا، بۆرىلەر قورقۇشقا باشلايدۇ.
شۇندا، قورقمايدىغان كۆكۈچ بۆرىلەرنىڭ بىرى ئولتۇرىدۇدە:
–قېنى، ئىككىنچىسىنىمۇ كۆرسەتكىنە، – دەيدۇ.
ئۆشكىلەر بۇ قولىدىكى باشنى يەنە قاپقا سېلىپ، يەنە بىرىنى سۇغۇرۇپ ئالغاندا، بۆرىلەر، دەھشەتكە چۈشۈپ، ئارقىغا چېكىنىشكە باشلايدۇ. ئۇلارنىڭ قورققىنىنى ئۆشكىلەر سېزىدۇدە:
– قېنى، بىزنىڭ بۆرىنىڭ گۆشىنى يېمەي، قارنىمىز ئېچىپ كەتكىنىگە <FR/>كۆپ بولدى. ئۆزلىرىڭلارغا <FR/>جان كېرەك بولسا، بىرىنى سويۇپ، بىزنى <MS/>مېھمان قىلىڭلار، – دەيدۇ. بۇنىڭغا بۆرىلەر ئامالسىزدىن كۆنىدۇدە، ئۆشكىلەرنى تۆرىگە چىقىرىپ، ئالدى بىلەن سۇ ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن تۆرت – بەشىنى ئەۋەتىدۇ. ئۇلار كەتكەندىن كېيىن، ئۇلارنى چاپسان ئېلىپ كەلمەكچى بولۇپ يەنە <FR/>ئوندەك بۆرە كېتىدۇ.
شۇنداق قىلىپ، بۆرىلەرنىڭ بىرىمۇ قالماي قېچىپ كېتىدۇ.
بۆرىلەرنىڭ بۇ قىلغىنىنى زاڭلىق قىلىپ كۈلۈپ – كۈلۈپ ئىككى ئۆشكە ژارتىبايغا قايتىپ كېلىپتۇ.
AZE Әзербайжан
“O keçilərə bax haa! Biz aclıqdan nə edəcəyimizi bilməzkən, yemək öz ayaqlarıyla gəldi!” — demişdilər. Hamısı da “Yaşasın, yemək var!” — deyə gülüşmüşdülər.
Amma keçilər heç qorxmamış kimi özlərini aparmışdılar. Dimdik dayanmış və belə demişdilər:
“Yox elə şey! Biz sizə yem olmayacağıq. Bizim kimi keçilər sizin kimilərin başını çoxdan yeyibdir.”
Canavarlar buna çox inanmamışdılar. “Siz necə olur ki, canavarları yeyirsiniz?” — demişdilər. Keçilər dərhal cavab vermişdilər:
“İndi görərsiniz! Bu çuvalda qırx canavarın başı var. Sizin başlarınızı da əlavə etsək, səksən olar!” — demişdilər.
Sonra bir keçi çuvaldan bir canavarın quru kəlləsini çıxarmışdı. Canavarlar təəccüblənmiş, bir az da qorxmuşdular. İçlərindən cəsur olan birisi, “Bir dənə də göstərin görək,” — demişdi.
Keçi başı təkrar çuvala qoymuş, sonra başqa birini çıxarmışdı. Canavarların gözləri böyümüş, ayaqları geri-geri getməyə başlamışdı. Keçilər dərhal başa düşmüşdülər onların qorxduqlarını. O zaman demişdilər ki:
“Biz canavar əti yeməyəli çox vaxt oldu. Qarnımız acdır. Əgər yaşamaq istəyirsinizsə, aranızdan birini kəsin, bizə ziyafət verin.”
Canavarlar istəyə-istəyə razı olmuşdular. Keçiləri baş küncə oturtmuşdular. Əvvəl dörd-beş canavarı su gətirməyə göndərmişdilər. Gedənlər qayıtmayınca, “Gedib baxaq,” — deyə on qədər canavar daha getmişdi. Onlar da qayıtmamışdılar. Axırda hamısı qaçıb getmişdi!
Geriyə tək bir canavar belə qalmamışdı. Keçilər isə canavarların bu halına baxa-baxa, gülə-gülə Jartıbayın yanına qayıtmışdılar.
